Brits veilinghuis verkoopt computerhistorie

Het veilinghuis Christie’s veilt op 23 november een aantal kostbare schatten uit de computerhistorie. Bij de topstukken hoort een Apple I moederbord en een verzameling artikelen van Alan Turing.

Het Londense veilinghuis Christie’s doet op maandag 23 november een aantal kostbare stukken uit de computerhistorie in de verkoop. Als onderdeel van de veiling ‘Valuable printed books and manuscripts’ probeert het veilinghuis een originele Apple I, een verzameling artikelen van Alan Turing, een paper van Charles Babbage, patentspecificaties van ’s werelds eerste elektronische computer (de ENIAC) en een Enigma-codeermachine aan de man te brengen.

Volgens het veilinghuis is er de afgelopen vijfentwintig jaar geen vergelijkbare collectie verkocht.

De Apple I
De Apple I was, logischerwijs, de allereerste computer die Steve Jobs en medeoprichter Steve Wozniak produceerden. Er zat geen scherm, toetsenbord of zelfs behuizing bij het apparaat: Het was alleen een moederbord.

Toch was het apparaat revolutionair voor die tijd. In 1976 moesten andere computers voor hobbyisten namelijk nog worden samengesteld door de koper. De Apple I werkte dus voor de begrippen van 34 jaar geleden ‘out of the box’. Bij de Apple I die Christie’s verkoopt zit de oorspronkelijke doos, inclusief het huisadres van Steve Jobs’ ouders als afzender.

Bedankbrief van Steve Jobs
Het kavel bevat daarnaast alle oorspronkelijke handleidingen, een cassetteinterface, en cassette met de programmeertaal BASIC en een speciale bedankbrief van Steve Jobs. Christie’s schat de prijs van het apparaat, waarvan er oorspronkelijk maar 200 gemaakt werden en waarvan er nog maar 50 zijn, op zo’n 100 tot 150 duizend pond. Jobs en Wozniak verkochten het apparaat oorspronkelijk voor $666,66.



De Enigma Machine
De Enigma was één van de eerste elektromechanische machines om berichten te versleutelen en decoderen. De eerste Enigma werd al aan het einde van de Eerste Wereldoorlog ontwikkeld door de Duitser Arthur Scherbius. Het apparaat kreeg echter vooral grote bekendheid doordat het Duitse leger in de Tweede Wereldoorlog vertrouwde op de versleuteling van Enigma. Tijdens die oorlog wisten Britse en Franse militairen de code van de Enigma echter te kraken, waardoor alle berichten van de Duitsers gewoon leesbaar waren.

De Enigma die Christie’s veilt komt uit 1939 en moet 30.000 tot 50.000 euro opbrengen.



ENIAC
De ENIAC was de eerste elektronische, digitale, computer die ‘Turing-compleet’ was. Het apparaat werd ontwikkeld door het Amerikaanse leger en ging in 1946 voor het eerst aan. Het apparaat kostte in die tijd bijna een half miljoen dollar en was enorm zwaar (30 ton) en groot (2,6m x 0,9m x 24m). Het ding bestond uit bijna 19.000 radiobuizen.

Het was tijdrovend om de ENIAC te programmeren omdat dat puur inhield dat de radiobuizen op een andere manier met elkaar verbonden moesten worden. In 1955 werd de ENIAC onherstelbaar beschadigd door een blikseminslag. De ENIAC was niet de eerste elektronische computer, de Britten hadden in 1943 al de zeer geheime Colossus ontwikkeld. Die was echter niet 'Turing-volledig'.

Christie’s verkoopt de officiële patentspecificaties van de ENIAC en verwacht daar zo’n 6.000 tot 9.000 pond voor te krijgen.



On a method of expressing by signs the action of Machinery (Charles Babbage)
In ‘On a method of expressing by signs the action of Machinery’ uit 1826 beschrijft de Britse uitvinder Charles Babbage voor het eerst de manier en logica waarop zijn machines werken. De versie die Christie’s veilt staat waarschijnlijk verder alleen in de bibliotheek van Harvard. Daarom schat het veilinghuis dat het artikel tussen de 10 en 15 duizend pond opbrengt.

Charles Babbage staat alom bekend als de eerste die een geautomatiseerde programmeerbare rekenmachine ontwierp. Zijn twee Difference Engines en Analytical Engines worden beschouwd als volwaardige voorlopers van de hedendaagse computer maar werden wegens verschillende problemen nooit gebouwd. De specificaties voor de Difference Engine 1 en de Analytical Engine zijn bovendien nooit afgemaakt. Ter ere van de 200e geboortedag van Babbage bouwde het Science Museum in Londen. Het apparaat bleek te werken.



Alan Turing
Het duurste kavel in de veiling is een verzameling artikelen van de Britse wetenschapper Alan Turing. Die stukken, waar ook Turing’s eerste gepubliceerde paper bijzit, moeten volgens het veilinghuis 300 tot 500 duizend euro opbrengen.

Turing wordt gezien als één van de belangrijkste informatici avant la lettre. Zijn theorie over de berekenbaarheid wordt in het algemeen als zeer belangrijk gezien en zijn Turingmachine, een mechanisch model van berekening en berekenbaarheid, was in feite een ontwerp voor een computer. Turing was tijdens de tweede wereldoorlog één van de mensen die de Enigma code wisten te kraken. In 1952 werd Turing gearresteerd en veroordeeld wegens homoseksuele handelingen. Hij werd chemisch gecastreerd waardoor hij vrouwelijke kenmerken kreeg.

In 1954 werd hij dood aangetroffen. Officieel was dit zelfmoord maar de mythe zegt dat hij vermoord is door de Britse geheime dienst omdat hij te veel zou weten over geheime codes. In 2009 kreeg Turing eerherstel in Groot-Brittannië.