Europa lanceert eerste twee Galileo satellieten

Vanaf de lanceerbasis in Frans-Guyana heeft een Russische Soyuz-raket de eerste twee operationele satellieten gelanceerd voor Galileo, het zwaar vertraagde EU-antwoord op gps.

De Russische Soyuz-raket (foto's) zal de twee In-Orbit Validation (IOV) satellieten in hun baan op 23.000 kilometer hoogte om de aarde brengen. De lancering stond voor donderdag op de rol, maar is na een dag vertraging nu succesvol verlopen, meldt de Europese Commissie.

Trots moment
In 2005 en 2008 werden er ook al satellieten gelanceerd, maar dat was vooral voor testdoeleinden, zoals het reserveren van de radiofrequenties voor de Europese tegenhanger van het gps-systeem. De twee vandaag gelanceerde zijn de eerste twee operationele, van de in totaal 30 geplande kunstmanen.

"Een trots moment voor alle Europeanen", vindt Eurocommissaris Antonio Tajani. Maar het project is geplaagd door vertragingen, kostenoverschrijding en gesteggel tussen lidstaten over invloed, geld en taakverdeling.

Kinnesinne tussen lidstaten
Oorspronkelijk had het systeem al in 2008 volledig operationeel moeten zijn, maar al snel werd duidelijk dat het veel duurder zou worden en veel langer ging duren. Brussel pompte er meermaals de benodigde miljarden in, maar de lidstaten bleven kibbelen over wie de onderdelen bouwt, waar het lanceercentrum moest komen, wie de kar trekt en wie met de eer gaat strijken.

Deze kinnesinne kwam onder meer aan het licht bij door Wikileaks gelekte Amerikaanse diplomatenpost, waarin een Duitse topman Galileo "een dom idee dat vooral Franse belangen dient" noemde. Hij moest het veld ruimen.

Ingehaald door Russen
Het is onduidelijk wanneer het Galileo navigatiesysteem volledig operationeel zal zijn. Inmiddels is het Russische gps-alternatief, GLONASS, wel al helemaal operationeel. Sinds kort ondersteunen de eerste smartphones naast gps ook GLONASS, zodat plaatsbepaling sneller en exacter kan.