Kadaster geeft gigabytes aan data vrij

Op verzoek van OpenStreetMap heeft het Kadaster vijf gigabyte aan data vrijgegeven. Daarmee kunnen verkeersroutes, grenzen en gebieden precies op de kaart worden getekend.

De data werd uitzonderlijk snel vrijgegeven na een verzoek van OpenStreetMap-vrijwilliger Frank Steggink. Hij vroeg het Kadaster op 1 januari om vrijgave van de gegevens, die het verzoek op 3 januari al honoreerde. Via een link met WeTransfer is vervolgens de data uitgeleverd.
OpenStreetMap

Het project OpenStreetMap werkt al jaren aan een eigen open kaart en slaat met de vrijgegeven data een grote slag. Tot nu toe is het project in Nederland vooral afhankelijk van vrijwilligers die met GPS-apparatuur rondlopen en daarmee proberen een gedetailleerde kaart te maken. Voor veel informatie is dat nu niet meer nodig.

Door de vrijgegeven data is de kaart niet alleen compleet, maar wordt er voortaan bovendien gewerkt met exact uitgemeten data. Verder houdt het Kadaster vanuit haar rol de informatie up-to-date, waardoor de kaarten ook nog eens actueler worden.
Veel data

In totaal gaat het om zo'n vijf gigabyte aan gegevens. Daarbij gaat het om onder andere zogenaamde Top10-data. Dat zijn gegevens waarmee precies wordt opgetekend waar zaken als een wegdeel, spoorbaandeel, waterdeel, gebouw, terrein, inrichtingselement, reliŽf, registratief gebied, geografisch gebied of functioneel gebied zich bevindt. De exacte grenzen liggen daarmee vast. Deze zijn dan op een kaart te projecteren.

Ook is een lijst met allerlei geregistreerde namen op een kaart vrijgegeven, waardoor het mogelijk wordt om informatie te duiden. Het is vooral prettig voor de vrijwilligers dat deze informatie juist is gemaakt voor cartografische toepassingen.
Haken en ogen

De vrijgave van gegevens is niet helemaal zonder haken en ogen. Zo blijkt de data nog niet in een open formaat te staan, maar in een gesloten Microsoft Access-bestand. Een complicatie daarbij is dat de vorm niet helemaal standaard is, waardoor de vrijwilligers nog moesten worstelen met het omzetten van gegevens in een open formaat.

Een ander punt is dat het Kadaster juist gegevens vrijgeeft in een licentie die minder verplichtingen heeft dan OpenStreetMap. De verstrekte data is namelijk beschikbaar onder een Creative Commons BY-licentie. Dat betekent dat de gegevens voor hergebruik in aanmerking komen onder vermelding van de bron.

OpenStreetMap werkt echter met Creative Commons BY-SA-licentie. Dat betekent dat naast bronvermelding het eindproduct ook opnieuw mag worden gebruikt, maar dat iedere afgeleide dezelfde licentie moet hebben. Als de data gebruikt wordt zal een licentie voor een nieuwe kaart moeten worden gebruikt, die hiervoor geschikt is.
Niet het eerste

Het is niet de eerste keer dat een grote set aan gegevens beschikbaar komt. Eerder gaf het Kadaster ook al de BAG-gegevens vrij. Deze informatie heeft een nauwkeurige weergave van gebouwen en adressen. Hierdoor werden postcodes toegankelijk, waarover eerder PostNL alleenrecht had. Die zijn sinds een recente uitspraak ook door OpenStreetMap te gebruiken.

Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft ook het Nationaal Wegenbestand al beschikbaar gemaakt. In dat bestand zitten niet alleen wegen, maar ook spoor en waterwegen. Falkplan probeerde die vrijgave via een kortgeding te voorkomen, omdat zij zelf kaarten bieden en hun investering in rook zien opgaan. De rechter oordeelde echter dat de overheid gewoon data mag openbaarmaken.
Blij

Bij OpenStreetMap wordt enthousiast gereageerd. "Ik ben blij dat de open data-politiek van de ministers Maxime Verhagen en Melanie Schultz-Van Haegen zo snel en zo veel kansen biedt. Het huidige kabinet maakt een vuist tegen het oude 'gesloten' denken", zegt Stefan de Konink, vrijwilliger bij OpenStreetMap en zelf al langer actief met open data. "Zeker in de afgelopen maanden is getoond dat de landsadvocaat uit de stal wordt gehaald als vrijgave door juridische procedures wordt bedreigd. Denk aan het Nationale Wegenbestand en de postcodes in de BAG. Wat nu alleen moet blijken is of er daadwerkelijk gebruik van wordt gemaakt, en of ons dat de economische boost geeft die is beloofd."