Justitie schrapt geplande achterdeur telecomdata

De overheid schrapt plannen voor een achterdeur in telecomdata en NAW-gegevens. Justitie wilde zonder tussenkomst van providers ongelimiteerd grazen in historische gegevens.

De plannen voor deze vergaande toegang zijn in november 2010 naar buiten gekomen. Kort daarop zijn ze afgeschoten. Dit komt nu pas aan het licht. Het snelle besluit na de bekendmaking om toch af te zien van de achterdeur, blijkt uit documenten die Rejo Zenger namens Bits of Freedom boven tafel heeft gekregen. Hij heeft een beroep gedaan op de Wet openbaarheid bestuur (Wob).

'Verzuimd te melden'
Justite stelt in de beantwoording (pdf) van het Wob-verzoek: "Met de laatste vergadering van de stuurgroep (24 november 2010) is het project formeel beŽindigd. In die stuurgroep is besloten dat het niet opportuun wordt geacht een verder vervolg te geven aan de voorstellen in de twee uitgebrachte business cases (historische NAW-gegevens en historische verkeersgegevens)".

Het wordt nu pas bekend dat de overheid de plannen al meer dan een jaar geleden van tafel heeft geveegd. "Alleen heeft het ministerie verzuimd dat te melden", aldus Zenger. Zelf wist hij ook al langer dat de plannen van de baan waren. Het besluit op het Wob-verzoek is verstuurd op 29 november 2011.

Zenger publiceerde het besluit niet direct omdat hij overwoog in beroep te gaan tegen de beslissing om zo meer documenten boven tafel te krijgen. "Soms is het dan handiger om zo'n besluit niet direct te publiceren." Hij heeft de aangevraagde documenten niet gekregen, maar alleen de mededeling dat dit project is stopgezet.

Historische data
Het was de bedoeling om met het Project Dataretentie, ook wel bekend als project 'Verkeerstoren', verschillende databanken direct bevraagbaar te maken voor opsporingsdiensten. Naast bankgegevens wilde de overheid ook toegang tot de historische database met telecommunicatiedata. Die data zou direct toegangkelijk moeten worden via het Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT), daar worden de binnengekomen gegevens na maximaal 24 uur vernietigd.

Opsporingsdiensten kunnen wel aan historische telecomdata komen, maar moeten daarvoor een aparte aanvraag indienen. Op dit moment moeten de telecomtgegevens in Nederland 12 maanden worden opgeslagen.

Als de historische data ook zou worden opengesteld zou die database waarschijnlijk veel meer bevraagd worden. "Die beschikbaarheid voedt de behoefte", legt Zenger uit. Als het veel makkelijker is om toegang te krijgen tot dergelijke data zal dat ook veel vaker gaan gebeuren. Zenger en Bits of Freedom zijn dan ook zeer te spreken over het stopzetten van dit project.

Justitie kon niet direct uit de doeken doen waarom het niet opportuun was het project voort te zetten.