Nieuw pinnen of niet, skimmen gaat door

Het 'nieuwe pinnen' is bedoeld om ons elektronische betalingsverkeer veiliger te maken. Maar skimmers laten zich niet zo snel uit het veld slaan. De magneetstrip blijft een probleem.

Gallery
Skim-apparatuur in een skimlaboratorium (foto's)
.
Het nieuwe pinnen, waarbij gebruik wordt gemaakt van een emv-chip in plaats van een magneetstrip om informatie uit te wisselen, is ingevoerd om de strijd met skimmers aan te gaan. Maar die laten zich daar niet door tegenhouden. Deze week werd bekend dat er afgelopen januari een Roemeense bende is opgerold die duizenden Nederlanders heeft geskimd. Ook vrijdag was het raak, er werden twee skimmers aangehouden in het Noord-Hollandse Anna Paulowna. Ook in Barneveld en in Zuid-Limburg is de afgelopen tijd flink geskimd.

Kat en muis
Het lijkt een definitiekwestie. Je hebt namelijk het nieuwe pinnen én het nieuwe pinnen. Aan de ene kant wijst het begrip op de betaalautomaten in winkels, waar tegenwoordig de pas in de automaat gedipt moet worden. Maar er wordt ook gedoeld worden op de verandering in gegevensoverdracht, die tegenwoordig niet meer via de magneetstrip, maar via de emv-chip loopt.

Skimmen bij het nieuwe pinnen "kan in de detailhandel inmiddels niet meer", zegt Jannemieke Zandee, die het woord voert namens Het Nieuwe Pinnen en Currence, de organisatie die het elektronische betalingsverkeer in Nederland beveiligt. Doordat de kaart nog maar half verdwijnt in de automaat is het skimmen van de magneetstrip in winkels "uitgesloten", aldus Zandee. Om daaraan toe te voegen: "Uitgesloten is een groot woord, dat had ik niet moeten zeggen."

Het blijft namelijk, zoals altijd wordt aangehaald door belanghebbenden zoals banken, de NS en Currence, een kat en muisspel tussen de skimmers en dienstverleners. "Het boevengilde zal altijd blijven proberen", legt Zandee uit.

Achilleshiel
Het skimprobleem concentreert zich na de invoering van de dipautomaten in winkels weer op geldautomaten van bijvoorbeeld banken en tankstations. Daar verdwijnt de bankpas nog helemaal in de automaat, waardoor het mogelijk is om de magneetstrip, die in principe in Nederland niet meer gebruikt wordt, toch te skimmen. De pincode wordt afgekeken met een minuscule camera. Vervolgens klonen de dieven de kaart, waarna ze vanuit het buitenland de rekeningen van Nederlanders leegroven.

Het nieuwe pinnen lost het skimmen dus niet op. "We hebben ook nooit gezegd dat het nieuwe pinnen dat totaal oplost", vervolgt Zandee. Ze geeft wel toe dat de magneetstrip de achilleshiel van de bankpassen blijft. "Als de pas nog helemaal verdwijnt zien we dat er nog wel geskimd wordt."

Probleem is dat de magneetstrip niet van de bankpassen afgehaald kan worden. Zou die verdwijnen, dan wordt het onmogelijk voor Nederlanders om geld op te nemen in bepaalde landen, waaronder bijvoorbeeld de VS. Daar wordt nog geen gebruik gemaakt van het emv-chipsysteem.

Voortdurende strijd
Banken, tankstations en de NS zullen dus hun strijd moeten voortzetten tegen de skimmers. Zeker omdat ze steeds professioneler worden. De opgerolde Roemeense skimbende werkte met negen teams om overal in Nederland skimacties op te zetten. Duizenden mensen werden geskimd, hoe groot de schade is, is op dit moment niet te overzien.

Maar na een eerste analyse van de impact van de omvangrijke skimacties moet Joop Verheijen, faudeonderzoeker bij Equens, de grootste betalingsverwerker in Europa, concluderen dat het skimniveau van 2009 waarschijnlijk wordt bereikt. In dat jaar werd er voor 36 miljoen euro geskimd. In 2010 liep dat aantal terug naar bijna 20 miljoen.

De politie rolde ook een skimlaboratorium op. Op de vrijgegeven foto's is goed te zien waar de skimmers zich op richten. Naast voorzetmondjes voor geldautomaten, werd er een auto aangetroffen met daarin een complete skimzuil, gestolen bij een tankstation. Voor onderzoek, stelt de politie. Ook werdern er anti-skimhaken van de NS aangetroffen. Die haken zorgden er volgens de NS juist voor dat het skimmen bij kaartautomaten helemaal werd uitgebannen.


Skim-apparatuur door de politie aangetroffen in een opgerold skimlaboratorium, klik voor groot. Bron: Politie Haaglanden

Anti-skimhaak
Of de aangetroffen skimhaken ook daadwerkelijk gebruikt zijn om te skimmen, of dat de skimmers ze alleen gebruikten voor onderzoek, kan de politie op dit moment niet zeggen. Ook de NS kan er nu geen mededelingen over doen. Wegens "meer actuele problemen", waarmee de zegsvrouw doelt op de grote media-aandacht voor de aangepaste dienstregeling vanwege het winterweer, heeft de NS het "erg druk" en kan er niet direct worden ingegaan op vragen over skimmen.

Of de automaten van de NS nog skimvrij zijn, blijft onduidelijk. Maar Wim Hoonhout, woordvoerder van de politie Haaglanden, trekt een voor de hand liggende conclusie op de vraag of de NS nog skimvrij is. Hij denkt van niet. "Er ligt wel zo'n haak bij", zegt hij wijzend op het bewijs uit het skimlaboratorium. "De feiten laten zien dat dat dus niet zo is."

Een van de aangetroffen skimhaken, klik voor groot. Bron: Politie Haaglanden.

Wat wordt er eigenlijk gedaan om de technisch zeer onderlegde skimbendes de toegang tot onze magneetstrips te ontzeggen? Niet alle organisaties doen daar graag een boekje over open. Woordvoerder Jeroen Baardemans van de ING Bank verwijst direct door naar de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). "Wij doen daar geen mededelingen over, we willen die mensen niet wijzer maken dan ze al zijn", zegt hij, doelend op de skimmers.

Bart van Leeuwen, woordvoerder van de NVB, zegt in eerste instantie: "Het belangrijkste antwoord op skimmen is de overgang op de emv-chip." Hij ziet de recente skimacties dan ook als een "eindsprint van criminelen" die nog voor de overgang op de chip hun slag willen slaan. "We verwachten dat het skimmen begin dit jaar aanzienlijk gaat teruglopen." Wel erkent ook de NVB het aanhoudende probleem van de magneetstrip. "Wellicht moet er toch maar eens gekeken worden of die strip verwijderd kan worden. Maar dat is op dit moment niet aan de orde."

Strip in- en uitschakelen
Ook de Rabobank "kan vanuit beveiligingsoptiek niet vertellen op welke wijze" hun geldautomaten zijn beveiligd, mailt woordvoerder Cees Nanninga. "Al onze automaten zijn beveiligd met anti-skimapparatuur. Overigens zijn we doorlopend bezig met beveiligingsoplossingen en volgen we nauwlettend nieuwe ontwikkelingen op het gebied van beveiliging."

ABN Amro is scheutiger met details. Er wordt volgens zegsman Ariën Bikker continu gewerkt aan het verbeteren van voorzetmondjes die op de passleuf gezet worden. De skimmond detecteert als er iets overheen gezet wordt of geprobeerd wordt hem te vervangen. Als dat gebeurt, dan schakelt de geldautomaat zichzelf uit.

Ook ABN ziet het probleem van de magneetstrippen. Er wordt daarom gewerkt aan een technologie die "geoblocken" wordt genoemd. Daarmee moet het mogelijk worden om de magneetstrip naar believen in- en uit te schakelen. Standaard zou de strip dan uitgeschakeld kunnen zijn. Gaat de pashouder met uitgeschakelde magneetstrip naar een land waar er alleen gepind kan worden via die magneetstrip, dan kan hij de strip weer aan laten zetten. "Maar daar zijn we nog naar aan het kijken", benadrukt Bikker. "We onderzoeken hoe dat in zijn werk moet gaan."

Strip zelf onklaar maken
Een skimhaak is geen optie voor ABN. Omdat de NS gebruikmaakt van ijzeren haken kan het concept niet één-op-één vertaald worden naar geldautomaten. "Die automaten bestaan uit glas en plasctic, daar zet je niet zomaar een ijzeren haak op", legt Bikker uit.

Ook voor het model dat gehanteerd wordt door winkels kan de bank niet gaan. Als de geldautomaat in plaats van een inslikmachine een dipautomaat wordt, kunnen buitenlanders geen geld meer opnemen in Nederland.

Wie echt zeker wil zijn dat hij niet geskimd wordt, lijkt nog een optie over te hebben: zelf zijn magneetstrip onschadelijk maken. Maar dat is Iets waar ABN "liever geen advies over geeft". Zandee van Het Nieuwe Pinnen zegt het zo: "Wat iemand met zijn eigen pas doet moet hij zelf weten. Het zou dus kunnen ja." Zowel Zandee als Bikker benadrukken wel dat als iemand besluit zijn magneetstrip zelf onklaar te maken, hij niet meer overal geld kan opnemen.