De opkomst (en ondergang?) van Yahoo!

Yahoo zou voorbereidingen treffen voor duizenden ontslagen en een enorme herstructurering. Het ooit zo machtige internetbolwerk brokkelt verder af. Hoe is het toch zo gekomen? Een duik in de historie.

All Things D verhaalt deze week over een ophanden zijnde herstructurering bij Yahoo met als gevolg duizenden ontslagen. De Boston Consulting Group is ingehuurd om mee te helpen te bepalen welke richting Yahoo moet gaan om te overleven.

Dat de paniek is losgebroken bij de ooit zo imposante internetgigant is duidelijk. Het sloeg vorige week wild om zich heen door Facebook met een patentenoorlog te bedreigen, een controversiële actie die zowel buiten als binnen het bedrijf op veel kritiek stuitte. Is dit nu het Yahoo dat we al bijna twintig jaar kennen?

The Guide to the WWW
Jawel, bijna twintig jaar. Januari 1994 was het dat Jerry Yang en David Filo op het idee kwamen samen een website op te zetten met als naam David and Jerry's Guide to the World Wide Web, een directory van andere websites. Al snel, nauwelijks een paar maanden later, werd de naam veranderd in Yahoo!, wat simpelweg Yet Another Hierarchical Officious Oracle betekent. Het uitroepteken werd eraan toegevoegd omdat er al andere producten bestonden met de naam Yahoo, zoals een barbecuesaus.

De website werd al snel populair. In het voorjaar van 1995 kreeg het bedrijfje 3 miljoen dollar aan investeringsgeld en een jaar later kreeg het al een beursnotering, dat 33,8 miljoen dollar opleverde. Dat was de periode van de zogeheten webportals, die vooral toegang boden naar andere websites. Yahoo had concurrentie van Microsofts MSN en van Lycos.

Nog meer diensten
De webportals zochten naar additionele diensten en Yahoo! kocht het bedrijf Four11 voor zijn maildienst. Die dienst, Rocketmail, werd Yahoo!Mail. Vervolgens werd ClassicGames gekocht en omgevormd tot Yahoo!Games. Een andere bekende overname is die van GeoCities in januari 1999. Via GeoCities kon iedereen vrij simpel een eigen website componeren. Yahoo!Groups werd gelanceerd na de overname van eGroups en eerder al, in 1998, was Yahoo!Messenger gepresenteerd, eerst nog onder de naam Yahoo!Pager.

Al met al had Yahoo zich een stevige marktpositie verworven met een portal waarop diverse diensten werd aangeboden, met Yahoo!Messenger als sterke tegenhanger van MSN Messenger, ICQ en AOL Instant Messenger. GeoCities groeide uit tot een van de grootste aanbieders van zelfbouwwebpagina's. Er ontbrak nog één service: een zoekmachine. Op juni 2000 tekenden Yahoo! en Google, een startupbedrijfje, een overeenkomst waarbij de zoekmachine van Yahoo zou draaien op de Google zoekengine.

Internetbubble
En toen knapte de internetbubble. Het aandeel Yahoo!, dat op 3 januari 2000 nog op 118,75 dollar per aandeel stond, knalde in anderhalf jaar naar een ultiem dieptepunt. Op 26 september 2001 kreeg je voor een aandeel Yahoo nog maar 8,11 dollar.

Yahoo overleefde de internetcrisis en krabbelde weer op. Aan de ene kant breidde het zijn activiteiten uit naar aanbieden van breedbandservices, aan de andere kant zocht het versterking van zijn zoekportal. Eind 2002 kocht het bedrijf het toen bekende Inktomi en een half jaar later naam Yahoo grote concurrent Overture Services over, en diens onderdelen AltaVista en AlltheWeb, beide bekende alternatieve zoekmachines.

Weer een half jaar later besloot Yahoo! de samenwerking met Google te verbreken en op de eigen zoektechnologie te vertrouwen. Vanaf dat moment zouden Google en Yahoo elkaar fel beconcurreren. Google kwam met Gmail als tegenhanger van de webmail van Yahoo!, waarop de laatste noodgedwongen de opslagruimte van zijn webmail vergrootte om zich aantrekkelijk te houden. Google kwam met Google Talk in 2005 en bestreed daarmee Yahoo! Messenger.

Overname van Flickr
Yahoo! bleef niettemin zijn diensten uitbreiden door te komen met Yahoo!Music en de overname van Flickr. Inmiddels was de populariteit van het bedrijf in Europa al danig geslonken. Het blog- en sociale mediaplatform Yahoo!360 is bijvoorbeeld nooit van de grond gekomen en na vier jaar de nek omgedraaid. Bekender is del.icio.us, dat in december 2005 werd gekocht.

Yahoo! kwam in ruwer vaarwater terecht en zeven jaar geleden begonnen de eerste gesprekken tussen Microsoft en Yahoo! over een fusie. Die gesprekken gingen -met tussenposen- drie jaar lang door, maar liepen op niets uit. Microsoft kwam uiteindelijk in 2008 met een vijandig overnamebod (44,6 miljard dollar), maar ook dat liep ne veel vijven en zessen op niets uit.

Bing en Yahoo!
Wel kreeg Microsoft het recht om de zoekengine van Yahoo! te mogen gebruiken voor zijn eigen zoekmachine, Bing. Later, in 2010, zou het juist andersom worden en draaide Yahoo op Bing. Het hele gevecht tussen Yahoo! en Microsoft heeft een jaar geduurd en kostte Yahoo! maar liefst 60 procent van zijn beurswaarde. De belegger zag Yahoo! als de grote verliezer.

Het kwam in 2009 tot een grote schok op het internet toen Yahoo! plots besloot GeoCities te sluiten, simpelweg omdat het geen geld opbracht en veel gebruikers zochten naar een andere manier om op het web te communiceren. Miljoenen webpagina's van evenzovele gebruikers verdwenen. In 2010 verdwenen ook del.icio.us en AltaVista. Del.icio.us werd uiteindelijk gekocht door de oprichters van YouTube.

Yang stopt ermee
Jerry Yang stopte als leidinggevende van het bedrijf in 2009. Carol Bartz volgde hem op en kwam tot de conclusie dat ze eigenlijk niet wist wat Yahoo nu eigenlijk was. Zij worstelde anderhalf jaar met de koers van het bedrijf. Grotendeels is teruggevallen op de portalfunctie die het in andere eenvoudiger vorm had in de begin jaren negentig. Het is via de portal onder meer mogelijk services te starten vanuit Facebook of Netflix. Bartz werd afgelopen september vervangen door Tim Morse, na een telefoontje.

In 2008 moest Yahoo al flink reorganiseren en stonden enkele honderden mensen op straat. Dat is volgens All Things D nu ook weer het geval. Daarnaast doen geruchten de ronde dat het bedrijf te koop staat, en geheel of in delen verkocht gaat worden. Afgelopen herfst ging het gerucht dat AOL met Yahoo! in gesprek is over een fusie.