Facebook zit in de kleinste haarvaten van het web

Facebook heeft zijn tentakels in de kleinste haarvaten van het web, pulseert mee op het hartritme van de mensheid, weet eerder dan iedereen wat populair wordt en kan daardoor de toekomst veranderen.

Facebook is allang al niet meer de site met studentenprofielen zoals het ooit begonnen was. Het stilt ook niet meer zijn honger puur met de persoonlijke weetjes van zijn gebruikers. Waar Google tot een aantal jaren geleden zoekopdrachten gebruikte om meer te weten te komen over de gedachtegang van internetters, in eerste instantie puur voor verpersonificeerde advertenties, reikt de macht van Facebook veel verder.

In een beschrijvende posting op Bits, het technologieblog van de New York Times, wordt de werkelijke waarde aangegeven van Facebook, de intrinsieke waarde van de kennis die het bedrijf heeft van de sociale staat van de wereldwijde maatschappij, de waarde die nu (deels) te gelde wordt gemaakt op de beurs in New York. Komende vrijdag is het zo ver. Dan gebeurt de grootste beursgang van een internetbedrijf uit de geschiedenis.

Facebook perforeert het wereldwijde web
De kracht van Facebook ligt in het handige gebruik van diverse diensten en het bieden van toegang tot meer dan negen miljoen apps, schrijft Bits. Honderden miljoenen like-buttons zijn te vinden op webpagina's over heel de wereld, in de woorden van blogger Nick Bilton een "perforatie" van het internet waardoor Facebook precies kan zien waar mensen naar kijken, wat ze waarderen, wat ze gebruiken (via Facebook Connect) op het web.

Facebook Connect is een belangrijke dienst gebleken, door zijn eenvoud in gebruik enorm populair bij veel van de gebruikers. De dienst laat mensen inloggen in een andere dienst, die op zich niets met Facebook te maken heeft maar de mogelijkheid aanbiedt in te loggen met je Facebook-account.

Facebook ziet als eerste kansen en bedreigingen
Doordat mensen er geen nieuw wachtwoord voor hoeven te onthouden, gebruiken veel mensen die dienst uit gemakzucht. Facebook kan vervolgens zien hoeveel een bepaalde dienst wordt gebruikt en krijgt zo snel inzicht in de populariteit van diensten. Mochten er in relatief korte tijd veel gebruikers van Facebook inloggen op een bepaalde dienst, is dat mogelijk interessant voor het eigen business model. Als kans, of als bedreiging.

Bits haalt als voorbeeld van dat laatste de explosief toegenomen populariteit van Instagram aan. Het aantal foto's op Facebook dat via Instagram verscheen, nam in korte tijd enorm toe en Facebook voelde zich geroepen om een miljard dollar voor de fotodienst neer te leggen, om zo Twitter en Google af te troeven.

Experimentje met videodiensten
Maar het kan ook andersom: Facebook maakt zelf bepaalde diensten van andere aanbieders populair en kan zich zelfs een experiment veroorloven om te zien welke invloed het kan uitoefenen op de populariteit van twee elkaar beconcurrerende diensten. Dat deed het met onder meer de videodiensten Socialcam en Viddy, zegt Bits.

Facebook besteedde op 24 april aandacht aan een aantal apps, waaronder de twee videodiensten die toen respectievelijk ongeveer 1 miljoen en ongeveer 8 miljoen actieve gebruikers per maand hadden. Nadat Facebook aandacht aan ze had besteed, groeiden beide apps met ongeveer 10 miljoen gebruikers per week en uiteindelijk, op 8 mei, bleek Socialcam zijn concurrent Viddy voorbij te zijn gestreefd, al zal Viddy niet klagen met meer dan 36 miljoen gebruikers. Socialcam heeft er bijna 42 miljoen.

Maar daarin schuilt wel een gevaar. Beide video-apps zijn van Facebook zelf en het pushen van eigen apps kan op een gegeven moment stuiten op bezwaren van mededingingsautoriteiten. Daarnaast vlakte de belangstelling van gebruikers voor beide apps op een gegeven moment duidelijk af, omdat de eersten die meegingen in de push van Facebook, uiteindelijk ook weer afhaakten, zoals Mashable terecht signaleert.

Facebook bepaalt zijn eigen toekomst
De kracht van Facebook zorgt ervoor dat het zijn eigen toekomst kan bepalen, zegt Jonathan Zittrain, professor aan de Harvard University. Het kan onbeduidend lijkende bedrijven opkopen en hun producten enorm populair maken door daar via de eigen gebruikers enorme hoeveelheden internetverkeer naar toe te sturen.

De macht van Facebook gaat wel tegen grenzen aanlopen. Zo is daar al tijden de strijd met de diverse privacywetten die in elk land weer anders zijn. Het privacystatement en de gebruikersvoorwaarden van Facebook blijven aan verandering onderhevig, onder druk van wetgevers of bij het uitbreiden van de eigen diensten. En dat laatste gebeurt in rap tempo.

Facebook vindt nieuwe geldbronnen
Daarbij boort de profielensite nieuwe geldbronnen aan, zoals het betalen voor het promoten van je statusupdates of een eigen App Center, waarbij eenzelfde verdienmodel wordt gehanteerd als Apple door 30 procent van de omzet van developers te vragen.

Volgens een recent onderzoek in de Verenigde Staten is de populariteit van Facebook van voorbijgaande aard. Het onderzoek is slechts onder 1000 mensen gehouden, die wel een flink aantal vragen kregen te verstouwen. Van die 1000 mensen is een flinke 46 procent van mening dat Facebook zal "vervagen als zich nieuwe initiatieven zullen voordoen", zoals dat in het recente verleden ook met MySpace is gebeurd. Met name jongeren, die gewend zijn aan snelle verandering, zien dat gebeuren.

Facebook heeft een lange toekomst
Maar het is ook aannemelijk dat een groot deel van het publiek Facebook nog steeds ziet als een profielensite, onbewust van de verrijkende tentakels van het bedrijf in die eerder genoemde haarvaten van het internet. Met die enorme kennis van het web verzekert Facebook zich - in welke mogelijke vorm dan ook - van een lange toekomst.