Hoe Facebook 18,4 miljard gaat binnenhalen

De beursgang van Facebook wordt de grootste van een internetbedrijf ooit en is tot op het laatste moment onderhevig geweest aan veranderingen. Hoe werkt zo'n beursgang en wat gebeurt er daarna?

De aanloop naar de beursintroductie van het aandeel Facebook kenmerkte zich door veel speculatie, rumoer en twijfels, variŽrend van een opleving van de zogeheten internetzeepbel, de 'hoodie' van bedenker en grootaandeelhouder Marc Zuckerberg tijdens zijn pitchtoer langs investeerders en het wel of niet gehypte en dus beperkte leven van het bedrijf.

Het aantal aandelen dat deze vrijdag bij de zo geheten 'initial public offering' wordt uitgegeven is 25 procent meer dan in eerste instantie werd aangekondigd, en ook de bandbreedte van de inschrijfprijs is omhoog gegaan, van twee weken eerder 28 tot 35 dollar naar deze week 34 tot 38 dollar. Donderdag nabeurs is de openingskoers definitief bepaald op 38 dollar.

Opbrengst is 18,4 miljard dollar
Het aantal aandelen dat voor de openbare handel wordt aangeboden is 421 miljoen stuks. Dat is grofweg een zesde van alle aandelen van het bedrijf. Als de aangeboden aandelen allemaal worden verkocht tegen de hoogste prijs, levert dat 18,4 miljard dollar op, waarmee de totale waarde van Facebook boven de 100 miljard dollar komt.

Dat geld kom toverigens niet in zijn geheel ten goede aan het bedrijf. Een deel van de aangeboden aandelen komt van de huidige aandeelhouders. Die hebben 241 miljoen aandelen aangeboden en krijgen daar dus grofweg 10 miljard dollar voor terug. Marc Zuckerberg is een van de verkopers met 30,2 miljoen aandelen, maar hij houdt 55,8 procent van de stemgerechtigde aandelen.

IPO is een zware exercitie
Een zogeheten Initial Public Offering (IPO) is over het algemeen een zware exercitie. Facebook heeft in de voorbereiding een aantal banken in de arm moeten nemen die het gehele bedrijf grondig hebben doorgelicht. Die banken bereiden de beursgang voor door na de minutieuze boekencontrole een prospectus op te stellen waarin de waarde van het bedrijf (zo goed mogelijk) wordt ingeschat.

Fouten kunnen die banken daarin niet maken, dat levert langdurige en kostbare rechtszaken op. Daarnaast is het in de Verenigde Staten zo geregeld dat beurswaakhond SEC de prospectus ook nog eens nauwkeurig onderzoekt. Met die uiteindelijk goedgekeurde prospectus gaan de betrokken banken actief op zoek naar kopers, vaak andere financiŽle instellingen met hun investeringsfondsen of grote particuliere beleggingsfondsen,

Zuckerberg op roadshow met hoodie
Een van de instrumenten om grote investeerders te interesseren in te schrijven op de aandelen is de zogeheten 'road show', een pitchtoer door de Verenigde Staten langs diezelfde investeerders. Vaak wordt in het kader van personal relations de CEO of eigenaar van een bedrijf mee op toer genomen en natuurlijk wil iedereen wonderboy Zuckerberg de hand schudden.

Veel commotie ontstond toen bleek dat Zuckerberg ook voor die gelegenheden gewoon zijn hoodie aanhad, de trui met capuchon die gangbaar is onder studenten. Het werd zelfs nog even hoodie-gate genoemd, of een duidelijk signaal over de cultuurverschillen tussen Silicon Valley en Wall Street.

Bepalen aandelenprijs is wikken en wegen
Maar het gaat om de prospectus, niet om de hoodie. Aan de hand van de ingeschatte waarde van het bedrijf worden de aandelen geprijsd, over het algemeen in een bandbreedte waarbij er een balans wordt gezocht tussen de aantrekkelijke prijs en de meest lucratieve prijs (voor de onderneming). Een te lage inschrijfprijs betekent dat bij sterke koersstijgingen de inschrijvers op de aandelen in korte tijd veel winst binnenhalen, maar dat in dit geval Facebook (en dus ook Zuckerberg) onnodig geld mislopen.

Een bij aanbieding te hoog geprijsd aandeel heeft weer het risico dat er te weinig inschrijvers op afkomen, en dat het beoogde bedrag dus niet wordt binnengehaald en de IPO eigenlijk als een mislukking kan worden aangemerkt. Daarom hebben veel bedrijven die naar de beurs gaan de mogelijkheid de inschrijfprijs, de bandbreedte, aan te passen aan de getoonde belangstelling.

Meer vraag dan aanbod
Die was bij Facebook dermate groot dat er veel meer belangstellenden voor de aandelen waren dan dat er te koop werden aangeboden. Vandaar dat drie dagen voor de beursgang de bandbreedte is verhoogd. Dat schrikt de echte koopjesjagers af en levert meer geld op voor de aanbieders van de aandelen.

Facebook zag de belangstelling niettemin onveranderd groot blijven en besloot het aanbod van aandelen dus met 25 procent te verruimen. Dat bleek eveneens niet genoeg om iedereen tevreden te stellen, vandaar dat de openingskoers bepaald is op het hoogste punt van de bandbreedte, 38 dollar. Het zo geheten ticker symbol, de afkorting waarmee het aandeel te herkennen is op de koerslijsten, wordt FB.

Wat gebeurt er na de introductie?
Na de glorieuze beursintroductie vandaag zal de focus liggen op de ontwikkeling van de koers van het aandeel. In eerste instantie zal dat nog wel oplopen (verwacht wordt zelfs met 30 tot 50 procent) omdat na de grote financiŽle instellingen en investeringsmaatschappijen nu eindelijk ook kleine beleggers een aandeeltje Facebook kunnen bemachtigen. Maar er zijn al diverse kanttekeningen gezet bij de prijs van het aandeel en de marktkapitalisatie van Facebook.

Die marktkapitalisatie zal dus na deze vrijdagmiddag boven de 100 miljard komen te liggen. De vraag is of die waarde ook echt in het bedrijf zit. Die 100 miljard is wel 25 maal de voor dit jaar verwachte omzet en liefst 100 maal de verwachte winst. Dat is voor beursbegrippen uitzonderlijk veel. Facebook moet dan ook snelle groeicijfers laten zien om aan de verwachtingen van de nieuwe aandeelhouders te kunnen voldoen.

Nu op jacht naar de winst
En daar zijn critici bang voor. De jacht op meer winst kan betekenen dat er makkelijker wordt omgegaan met de gegevens die Facebook verzamelt van zijn gebruikers. Privacygevoelige informatie is goud waard voor adverteerders, grote commerciŽle bedrijven en overheden. En aangezien Facebook alles weet, heeft het zelf zijn toekomst in handen.