Surfnet is geen openbaar netwerk, stelt de rechter, en hoeft zich dus niet te verantwoorden tegenover OPTA. Met deze uitspraak komt een einde aan een zaak die al vijf jaar sleept.

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) in Rotterdam vonniste afgelopen week dat de Opta in 2007 foutief heeft geoordeeld over de status van Surfnet. Surfnet hoeft zich voortaan niet meer te onderwerpen aan de controle van OPTA. Hierdoor hoeft Surfnet zich bij haar dienstverlening en het uitrollen van nieuwe diensten niets meer aan te trekken van de regels en bemoeienis van de OPTA.
Openbaar of niet

Surfnet kreeg in 2007 een last onder dwangsom opgelegd van 50.000 euro, omdat het weigerde zich te registreren als openbaar telecommunicatienet en 'elektronische communicatiedienst'. Surfnet registreerde zich vervolgens onder protest, waarna de OPTA alsnog nota's kon gaan sturen voor toezicht. Ook daar maakte Surfnet vergeefs bezwaren tegen.

Surfnet maakte de zaak aanhangig bij de rechter. Die stelde Surfnet in het gelijk. De kring waarin Surfnet diensten aanbiedt, die van het wetenschappelijk- en hoger onderwijs, was volgens de rechter voldoende afgebakend, en niet toegankelijk voor het algemene publiek en bedrijfsleven.

Maar de OPTA meende dat de diensten van Surfnet in feite openbaar toegankelijk zijn, onder meer door aanbod van wifi door universiteiten op de campussen. Ook voerde het de openbare Surfnet als argument aan. Bovenal meende OPTA dat Surfnet studenten en medewerkers thuis toegang verschaft en dat het internet biedt via glasvezel voor studentenhuizen (fiber tot the dormitory)
OPTA krijgt ongelijk

Daarom ging OPTA in mei 2009 in beroep bij het College. Drie jaar later is er nu dus een uitspraak. OPTA wordt in het ongelijk gesteld. Surfnet, zo vindt de rechter, biedt haar diensten louter aan partijen aan die een contract afsluiten. Niet elke organisatie of individu kan dat doen. Dat is beperkt tot een onderzoeksgroep van enkele honderden potentiŽle instellingen.

In het verleden was dat soms anders. Toen sloot Surfnet ook andere instellingen wel eens aan. Dat gebeurde vooral in het begintijdperk van internet, toen er nog geen openbare voorzieningen waren. Onder meer de publieke omroep was verbonden met Surfnet, maar daar is een einde aan gemaakt.

Studenten en medewerkers van de universiteit sluiten niet zelf een contract met Surfnet, maar krijgen toegang via een collectieve aansluiting van hun instelling. Als partijen die woningorganisaties aansluiten en verkeer over Surfnet leiden, zoals BBned en InterNLnet, moeten ze zich er met de onderwijsinstelling van vergewissen dat het om studenten of medewerkers gaat.
Niet onder toezicht

De uitspraak betekent dat Surfnet zich hoeft te onderwerpen aan het toezicht van OPTA. Ook financieel scheelt dat, zo'n 9.000 euro per jaar. Over de periode 2007-2012 betekent dit een bedrag van ruim vijftigduizend euro.

Scheidend directeur Kees Neggers van Surfnet noemt de uitspraak een "evidente bevestiging van onze aparte status. OPTA had zichzelf en Surfnet al die moeite en geld beter kunnen besparen, zeker na de uitspraak van de rechter in 2009."

De woordvoerster van OPTA zegt hierop: "Het waren voor ons de eerste rechtszaken over de vraag wat al dan niet openbare netwerken en diensten zijn en we vonden het belangrijk dat we een uitspraak hadden tot bij de hoogste rechter op dit vlak."

OPTA kan nog niet beoordelen of deze uitspraak invloed heeft op de beoordeling van andere netwerken als al dan niet openbaar. "Dat gaan we nu bekijken", aldus de woordvoerster.