Windows XP kan cht niet meer. Toch is het antieke OS nog altijd goed voor bijna de helft van de wereldwijde pc-markt. Maar het tij begint te keren. 5 houten staken om XP de wereld uit te helpen.

Verbanning uit de cloud

Oh ironie: de grote belofte van cloud is dat het software minder belangrijk maakt. Behalve dan de webbrowser, en daarmee weer het onderliggende besturingssysteem. Google laat binnenkort Internet Explorer versie 8 vallen wat betreft ondersteuning voor zijn veelgebruikte online-diensten. Zoals Google Apps, Gmail, Google Calendar, en zo nog wat.

IE8 draait op Windows XP, Vista en zelfs 7. Voor laatstgenoemde was IE8 de versie die meekwam met de eerste release (rtm) van die Windows-versie. Voor eerstgenoemde is IE8 echter het hoogst haalbare. Het laten vallen van de ingebakken browser komt dus neer op het in de steek laten van Windows XP.

Natuurlijk, pc-gebruikers kunnen ook overstappen op een alternatieve browser. Zoals Chrome van Google zelf, of Firefox van Mozilla, of Safari van Apple. Officieel ondersteunen die browsers Windows XP nog gewoon. De vraag is alleen hoe lang nog, en in het geval van Apple: hoe echt? Safari voor Windows is namelijk sinds mei dit jaar niet meer bijgewerkt, terwijl de browser op het eigen Mac OS X al een versienummer (vr de punt) hoger zit. En Firefox legt de lat langzaam hoger.
Software neemt afscheid

"No software for you!", zou een fictieve Adobe-manager in een sitcom kunnen zeggen. Een platform staat of valt met de beschikbare applicaties ervoor. Dat is een aloude Windows-wijsheid waar Microsoft al jaren goed garen bij spint. En een harde realiteit waar Apple vroeger met zijn Mac OS en opvolger Mac OS X flink mee heeft geworsteld. Zo heeft Adobe ooit de Apple-wereld lange tijd in onzekerheid gelaten over Photoshop op het toen-nieuwe OS X.

Datzelfde softwarebedrijf en diezelfde applicatie, de facto standaard voor beeldbewerking, nemen nu afscheid van Windows XP. De volgende versie 7 van Photoshop CS (Creative Suite) komt niet uit voor dat oude besturingssysteem. En de huidige CS-versie 6 (wat eigenlijk Photoshop-versie 13 is) wordt niet ondersteund op Windows Vista.

Adobe prijst de voordelen van nieuwere besturingssystemen en nieuwere hardware aan. XP-klanten, migreren maar, luidt de boodschap van Adobe. Nu is dit maar n softwareleverancier, maar wel een grote, die hiermee een belangrijke applicatie van tafel haalt. Waar er n schaap over de dam is, volgen er meer. Al was het maar vanwege de ontwikkelkosten voor meerdere, flink verschillende platformen; wat XP ten opzichte van 7 al is, laat staan vergeleken met het nieuwe Windows 8.
(In)Security

Genoeg is genoeg. De maat is vol. Windows XP valt steeds moeilijker te beveiligen. Natuurlijk, 100 procent veiligheid bestaat niet. En XP werd met SP2 (service pack 2) ineens een flink stuk veiliger. Maar dat was in 2004. Acht lange en security-gewijs woelige jaren geleden. Een ict-eeuwigheid dus.

Probleem is ook het advies dat XP-gebruikers simpelweg van IE af moeten stappen, naar een andere - veiligere - browser. Dat advies brengt misschien wel enige veiligheid, maar geen garantie voor goede, blijvende beveiliging. Daarvoor mist het onderliggende besturingssysteem simpelweg teveel later ontwikkelde beveiligingsmechanismen. IE dumpen voor meer beveiliging geeft een vals gevoel van veiligheid. Beter is XP dumpen.

Microsoft heeft met Vista al flinke stappen gezet om de beveiliging op te schroeven. Die vooruitgang is met opvolger Windows 7 weer doorgezet en versie 8, dat eind oktober grootschalig uitkomt, bouwt daar op voort. Het uit 2001 stammende XP loopt nu dus alweer drie major releases achter. Natuurlijk, ook nieuwere Windows-versies hebben zo hun beveiligingsproblemen, mede dankzij Microsofts ingebakken browser.
Windows 7, dankzij 8

Misschien dat de omstreden Metro-interface van Windows 8 niet leidt tot massale migraties naar dat allernieuwste Microsoft-platform. Maar gebruikers krijgen bij hun aanschaf wel het recht te downgraden naar de voorgaande versie. En Microsoft is er veel aan gelegen om upgrades uit te lokken, dus de softwaregigant doet flink aan prijsstunten.

Een oude XP-licentie is daarmee 'vohr wnig' te verzilveren naar een 7-installatie, via een 8-licentie. Daarvoor moet wel de Pro-uitvoering van Windows 8 worden aangeschaft. Tegelijkertijd kan de vrees voor de grote verandering van 8 leiden tot 'hamsteren' van Windows 7 en daarmee tot afdanken van XP. Wie nu geen 7 koopt, moet straks wellicht over van een kapotte XP-pc naar wat volgens critici 'het volgende Vista' is. Want software kan officieel niet opraken, maar kan wel uitverkocht zijn.
Tablettijdperk

Een fundamentele houten staak voor pc-besturingssysteem Windows XP is de tablet. Ongeacht of Microsoft nou succes boekt met zijn tabletplatform Windows 8, of niet. Ongeacht of Android nou eindelijk een deuk slaat in de marktdominantie van de iPad, of dat Apple blijft heersen in tabletland. De draagbare, dunne schermcomputer met multitouch is een blijvertje.

Windows XP heeft al heel vroeg geprobeerd die toekomst vorm te geven. Microsoft-grondlegger Bill Gates heeft begin deze eeuw al verklaard dat tablets de weg voorwaarts zijn. De voorspellingen van de voormalige ceo hebben wel vaker de plank net mis geslagen. Maar in het geval van tablets had Gates gelijk, alleen was hij veel te vroeg en had hij de vorm verkeerd. XP-tablets waren dikke, omgeslagen laptops waarbij een plastic pennetje de muis moest vervangen.

Anno 2012 zijn er nog maar weinigen die menen dat tablets slechts een hype van voorbijgaande aard zijn. Zoals netbooks dat waren. En de twijfelaars of ontkenners hebben veelal een belang in de gevestigde orde van de pc-wereld. Zoals computermaker HP, die eigen tablets in huis heeft gehaald en vervolgens gekeeld. Weggeven en rijkelijk laat overnieuw beginnen, moet de boel nog redden. Dus stieken gelooft HP ook wel in het tablettijdperk.

De iPad 3, Google Nexus 7, Windows RT-tab, Kindle Fire HD, HP Slate 3.0, of welke tablet dan ook zal de pc vast niet volledig vervangen. Maar ze kunnen allemaal wel helpen om Windows XP uit te bannen. Afhankelijk van welke marktmonitor en meetmethode je wilt geloven, is Windows XP nog goed voor ruim een kwart (27,8 procent) tot bijna de helft (43 procent) van de pc-wereld. Een flinke ruimingsoperatie.