Justitie ontkent uitgelekt internetcensuurplan

Een vorige week uitgelekt plan om extremisme te bestrijden door internetvrijheid te beperken is slechts 'een intern discussiestuk'. Dat laat Justitie aan Webwereld weten.

Justitie sust de zaak en zegt dat het uitgelekte plan een document is zonder concrete voorstellen om cybercrime aan te pakken. De digitale burgerrechtenbeweging' Bits of Freedom weerspreekt dat: het stuk zelf vermeldt "consensus".

Het uitgelekte document over het EU-project Clean IT bevat voorstellen voor vergaande maatregelen om internet te surveilleren en te filteren op extremistische content en die te laten verwijderen. Het illegaal verklaren van hyperlinks naar terroristische content valt hier ook onder.

Meldingsplicht voor internetbedrijven
Verder wordt er een meldingsplicht voor internetbedrijven genoemd. Het door Nederland opgezette project stelt zowel wetsaanpassingen voor, als maatregelen zůnder wetgevend raamwerk.

Dat laatste uit zich in een publiek-private samenwerking waarbij internetbedrijven geacht worden mee te werken aan de diverse maatregelen van dit zogeheten Clean IT Project. Door geen wetgevend kader te hanteren, zijn verplichte en volgens het projectdocument "arbeidsintensieve en formele" procedures te omzeilen.

Dit betreft bijvoorbeeld de constructie van 'notice and takedown' voor onrechtmatige of illegale content, waarbij formele onderbouwing vereist is en een hoster of provider formeel 'in beroep' kan gaan.

Intern discussiestuk
"Anders dan wordt gesuggereerd, is hier sprake van een intern discussiestuk en bevat het geen concrete voorstellen om cybercrime en terrorisme op internet tegen te gaan", laat woordvoerder Edmon Messchaert van Justitie weten aan Webwereld. "Het discussiestuk bevat slechts een opsomming van verschillende mogelijke denkrichtingen die internationaal met elkaar worden besproken op voor- en nadelen."

Deze duiding nŠ het uitlekken komt overeen met de uitleg die Clean IT zelf ook heeft verschaft. "Het document is bedoeld om de discussie richting te geven en vat samen wat mogelijk oplossingen en ideeŽn zijn die nog geŽvalueerd moeten worden door alle partners, in het openbaar en achter gesloten deuren." De notie dat 'consensus' betekent dat de voorstellen al zijn besproken, is volgens projectleider But Klaasen "een misverstand" en juist de reden dat het document niet is gepubliceerd.

'Project EC is ontspoord'
De digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom (BoF) slaat dan ook alarm. "Het Clean IT project van de Europese Commissie is nog verder ontspoord dan we in januari al berichtten", stelt advocaat Janneke SlŲetjes van BoF. De organisatie waarschuwt dat de nu uitgelekte voorstellen veel concreter zijn dan wat er tot op heden officieel bekend is van het EU-project.

"Daarnaast onttrekt het project zich aan parlementaire controle door de gekozen vorm van publiek-private samenwerking: de Tweede Kamer is wel geÔnformeerd over het bestaan van Clean IT, maar heeft niets te zeggen over de maatregelen die worden voorgesteld."

Begin 2013 alles openbaar
Justitie spreekt deze kritiek tegen. De woordvoerder stelt dat er bij de overwogen denkrichtingen "uiteraard in acht wordt genomen dat internet voor iedereen open moet staan en de privacy voldoende wordt gewaarborgd." De waarschuwing van BoF dat de internetvrijheid in gevaar is, zou dan ook voorbarig zijn. Justitie stelt dat door de genoemde inachtneming het "nu nog niet duidelijk is welke ideeŽn op termijn tot resultaat zullen leiden."

De woordvoerder geeft aan dat geheimhouding niet de bedoeling is voor het gehele planningstraject. "Zodra concept-plannen op voldoende draagvlak kunnen rekenen, worden ze gepubliceerd in het hoofddocument op de website van het project. Dit gebeurt ook al tussentijds. Als het project begin 2013 is afgerond, worden alle plannen openbaar. "

Consensus en nog ter discussie
Opvallend genoeg staat in het document (PDF) zelf duidelijk vermeld dat er al punten zijn waarover er "een hoge mate van consensus" is. Die punten zijn niet officieel geopenbaard. Daarnaast staan in het stuk nog diverse zaken genoemd die intern "ter discussie" staan.

Deze items zijn volgens het document zelf ůf nieuwe punten, ůf moeten opnieuw geformuleerd worden, ůf worden aangevochten door organisaties die meedoen aan het project. De discussiepunten, waarover dus geen consensus is, betreffen veel, maar niet alle, van de meest vergaande voorstellen ter bestrijding van extremisme online.