Het regeerakkoord van PvdA en VVD geeft minister Opstelten alle ruimte om door te gaan met zijn plannen in te breken op computers van verdachten en het "ongericht afluisteren" van internetverkeer.

Dat vindt Bits of Freedom in een eerste reactie op het gisteren gepresenteerde regeerakkoord. Volgens de organisatie die opkomt voor digitale burgerrechten is het akkoord verder vaag op het gebied van mogelijke inbreuken op de digitale privacy van burgers. Bits of Freedom is met name geprikkeld door de formulering die is opgenomen in het kader van de aanpak van cybercriminaliteit.

De beide partijen willen digitale bedreigingen tegengaan door onder meer "het juridische instrumentarium aan te passen aan de gewijzigde omstandigheden" en dat laat ruimte open voor de plannen van Opstelten voor verregaande uitbreiding van de bevoegdheden van zijn opsporingsdiensten. Twee weken geleden stuurde Opstelten een brief naar de Tweede Kamer met daarin onder meer plannen voor het hacken van computers van verdachten, ook als die computers zich in het buitenland bevinden.
'Deur open voor ongerichte internettaps'

Daarnaast is BoF bang dat de plannen van de beoogde regeringspartijen de deur open zet voor een nadere uitwerking van het wetsvoorstel dat het mogelijk maakt dat inlichtingendiensten "ongericht het internet afluisteren". De organisatie wijst er fijntjes op dat Opstelten ook de komende jaren minister van Veiligheid en Justitie is en denkt de komende jaren hard te moeten knokken voor internetvrijheid.

In het regeerakkoord staan diverse punten opgenoemd die direct of indirect te maken hebben met ict. Op het gebied van (cyber)crime willen Rutte en Samsom dat beelden van (beveiligings)camera's direct worden doorgestuurd naar de meldkamer van de politie als er sprake is van incidenten of delicten. Daarnaast moet er een onderzoek komen of verlenging van de bewaarplicht van data kan helpen om oude en onopgeloste zaken op te lossen. Die verlenging van de termijnen in de telecomwet zou haaks staan op de discussie in het Europarlement over de effectiviteit en proportionaliteit van de Europese dataretentierichtlijn.
BoF tevreden over bescherming persoonsgegevens

Andere punt, waar Bits of Freedom overigens wel tevreden mee is, is de bescherming van persoonsgegevens. De nieuwe regering wil die bescherming centraal stellen bij de bouw van systemen die voor de opslag van persoonsgegevens zijn bedoeld, het zo geheten privacy by design. "Daar hoort een zogenaamd privacy impact assessment (PIA) standaard bij", schrijven de onderhandelaars in hun akkoord. Daarnaast moeten inbreuken door de overheid van de privacywetgeving "zijn voorzien van een horizonbepaling en worden geëvalueerd."

Daarnaast krijgt het College Bescherming Persoonsgegevens meer bevoegdheden en kan het meer boetes uitdelen. Die opdracht had de Tweede Kamer de minister al gegeven nadat eerder dit jaar een motie daartoe van de PvdA werd aangenomen.
Netneutraliteit effectief handhaven

Het nog te installeren Kabinet wil verder de netneutraliteit effectief handhaven, maar kan daarin nog wel in botsing komen met de Europese Commissie, die over de stringente wetgeving van Nederland op- en aanmerkingen heeft. Ook op het gebied van auteursrecht hebben Rutte en Samsom intenties die mogelijk in de toekomst kunnen botsen met Europese afspraken. Beiden willen het auteursrecht moderniseren, zodanig dat "recht wordt gedaan aan de bescherming van creatieve prestaties zonder dat de gebruiksmogelijkheden voor consumenten in het gedrang komen."

ACTA krijgt in de huidige vorm geen steun van het nieuwe Kabinet, dat zich verder niet uitlaat over welke wijzigingen daarin dan wel acceptabel zijn. Dat standpunt had minister Verhagen vorige maand ook al verkondigd.