Het afgelopen jaar heeft naast nieuws ook schokkende ontwikkelingen gebracht. Gebeurtenissen waardoor de wereld - of het wereldbeeld, of Nederland - ineens op z'n kop staat. 5 stuks.

Flame

Cyberwar is een realiteit, bleek al in 2010 met de ontdekking van de geavanceerde Stuxnet-worm. Die supermalware is echter niet uniek. In de loop van 2011 zijn nog varianten opgedoken, maar die broertjes zijn letterlijk afgeleid van het eigenlijke Stuxnet.

Dat geldt niet voor het begin dit jaar ontdekte Flame. Die malware (ook wel Flamer en Skywiper genoemd) is een compleet Zwitsers zakmes: het heeft een arsenaal aan detectie- en camouflagemiddelen ingebouwd. De Finse securityleverancier F-Secure sprak van het falen van de hele security-industrie. Het blijkt namelijk dat Flame al een paar jaar rondwaart, geheel ongezien.

Naderhand heeft de Russische securityleverancier Kaspersky nog wel een verwantschap gevonden tussen Flame en Stuxnet. Niet wat de kernmalware betreft, maar wel letterlijk wat een module ervan betreft. Een component (Resource 207) om besmetting via usb-drives mogelijk te maken, is letterlijk gedeeld tussen de twee superwormen. Die, zo luidt de conclusie, dus twee parallel ontwikkelde projecten zijn geweest.

Maar Flame overstijgt Stuxnet. Ja, beiden zijn militaire malware van flinke complexiteit. Flame is echter uniek doordat het de 'heilige graal' voor malwaremakers heeft bereikt: het weet zich voor te doen als echte Microsoft-update. Dat is mogelijk doordat Flame is ondertekend met echte - maar valselijk verkregen - beveilingscertificaten van de Windows-maker zelf. De makers van Flame hebben hiervoor een ongekend geavanceerde crypto-aanval uitgevoerd, die tot nog toe alleen in het lab was gelukt.
Pirate Bay-blokkade

Ver van de hogere regionen van cyberwar, overheidsspionage, sabotagemalware en Windows Update-certificaten staat de instelling van internetblokkades. Nee, niet in landen als Egypte, SyriŽ en Iran, maar in Nederland. De blokkade van de beruchte Zweedse torrentsite The Pirate Bay is een feit in Nederland. Niet alleen kabelreus Ziggo en 'hackers-isp' XS4ALL, maar alle Nederlandse isp's moeten bezoek aan The Pirate Bay blokkeren, op domeinnamen ťn op ip-adressen.

Heel GalliŽ dus? Ja. De algehele blokkade door Nederlandse isp's betekent in de praktijk niet dat de veelgebruikte torrentsite ťcht niet meer bereikbaar is. Omleidingen via proxy-sites, en ook reverse-proxies, zijn als paddestoelen uit de grond geschoten. En ook alternatieve torrentsites duiken in het gat dat de blokkade slaat in het p2p-landschap.

De discussie woedt voort over internetrecht, legaal downloaden, aansprakelijkheid bij linken, enzovoorts. Ondertussen voelt The Pirate Bay zich wel bestolen. Van zijn Nederlandse gebruikers, oftewel publiek voor ads, doordat sommige van de opgedoken proxy-sites proberen gebruikers te laten betalen voor downloads. Het Zweedse origineel waarschuwt dan ook voor deze piraterij.
Harddiskheffing/downloadverbod

Afgelopen jaar is ook tot ons gekomen een voortvloeisel van de hele oorlog over legale downloads versus illegale uploads, met openbaarmaking en auteursrechtenschending als fundament. De lang dreigende en geŽiste heffing van de thuiskopievergoeding op mediadragers als harde schijven. De taxatie van iPods, tablets, computers en storage-componenten. Die is er in 2012 toch doorgekomen.

Het daadwerkelijke ingaan gebeurt per 1 januari 2013. En mogelijk gaat het een jaar later er weer uit. Want net voor Sinterklaas gaat de regering alsnog voor een downloadverbod, wat de harddiskheffing dan weer doorkruist. De heffing dient immers als vergoeding voor verloren inkomsten door downloads, die volgens de Nederlandse wet legaal zijn.

Of de harddiskheffing komt en blijft toch. Want op 5 december zelf bleek er alsnog geen Kamermeerderheid te zijn voor een downloadverbod. Dat heeft krap een week later de Tweede Kamer in aanvaring gebracht met het kabinet. Die aanvaring heeft net voor de kerst nog geleid tot een duidelijk nee van de Tweede Kamer tegen een downloadverbod.

Tsja, een harddiskheffing kent wel enkele voordelen. En bovendien heeft het gerechtshof in Den Haag begin dit jaar al bepaald dat de bevriezing van de thuiskopieheffing een onrechtmatige daad was van de Nederlandse overheid.
Patentvrede Apple-HTC

Een moment om even stil van te zijn. Begin november groot nieuws: de grote patentoorlog die mede is ontketend door Apple heeft plots een front minder. Een oerfront notabene, zij het wel tegen een vijand die inmiddels minder groot en gevaarlijk is geworden. Het Taiwanese HTC is oorspronkelijk door de toen nog levende Steve Jobs keihard op de korrel genomen: "HTC steelt van Apple".

Na jarenlange rechtszaken, met tussenvonnissen en extra aanklachten wederzijds, is er nu ineens vrede. Tenminste, tussen Apple en HTC dan. Overigens lijkt het inmiddels niet meer zo grote HTC hierbij te voldoen aan de eisen van Apple. De iPhone-maker heeft namelijk een verbod afgedwongen op imitatie van de 'look & feel' van zijn smartphone. En daar was het de inmiddels overleden Jobs toch om te doen.

Goed, Apple heeft inmiddels wel een flinke overwinning tegen het grote Samsung op zak. Naast nog enkele zeges tegen de Zuid-Koreaanse tegenstander, die zelf een paar kleine overwinningen kan claimen. Waarschijnlijk heeft Apple met zijn juridische victorie de druk op het gekrompen HTC flink opgevoerd. Steun van Android-maker Google en patentammunitie van HP hebben de Taiwanese smartphonemaker uiteindelijk niet gebaat.
Fransman versus Google

Privacy is een groot goed, waar langzamerhand ook door burgers meer waarde aan wordt gehecht. Zie de recente ophef over Instagram, de eerdere verontwaardiging over het encryptiegebrek bij LinkedIn en de lekke opstelling van cloudopslagdienst DropBox. Jammer dat sommige mensen begrippen als privacy, openbare ruimte en aansprakelijke partij niet hebben begrepen. Laat staan goed fatsoen, zoals niet urineren op straat.

Dit slaat op de Fransman die in maart Google voor de rechter heeft gesleept. Waarom? Omdat hij urinerend voor zijn garage is gefotografeerd door een rondrijdende StreetView-auto van Google. Dat is in 2011 al gebeurd, waarbij zijn gezicht weliswaar vervaagd wordt getoond op StreetView. Toch voelde de man zich de "pispaal van het dorp", ook nadat Google de foto had verwijderd, en eiste hij 10.000 euro.



Dit WTF-moment kreeg nog een gepast vervolg. Niet alleen roept de man uit het plaatsje Verne d'Anjou het Streisand-effect over zichzelf af, zijn rechtszaak wordt afgewezen. Daarbij moet hŪj Google een vergoeding betalen. Specifiek: Google Frankrijk. Want de Fransman had de lokale vestiging aangeklaagd, maar die is helemaal niet betrokken bij het StreetView-project. Daar gaat het Amerikaanse moederbedrijf Google Inc. over.