Hof: linken naar illegaal bestand is geen inbreuk

Het plaatsen van hyperlinks naar illegaal geüploade schoolboeken is wel onrechtmatig, maar geen inbreuk op het auteursrecht, oordeelt het Hof Amsterdam. Een potentiële opsteker voor GeenStijl.


Een oud-wiskundedocent heeft onrechtmatig gehandeld door op zijn website met links te verwijzen naar illegaal geplaatste boeken met wiskundige uitwerkingen en antwoorden van uitgevers Noordhoff en Thieme Meulenhoff. Dat oordeelt het Gerechtshof Amsterdam, meldt juristenblog IE-forum.

Ex-parte verbod onterecht

Echter, er is onvoldoende bewijs dat hij zelf ook deze bestanden heeft geopenbaard, dus van daadwerkelijke inbreuk op het auteursrecht in geen sprake. Daarmee tikt het Hof eerdere rechters op de vingers, die vonden dat oud-leraar Van Amerongen wél de boeken via zijn servers openbaar had gemaakt. Van Amerongen was in 2009 zelfs om de oren geslagen met een ex-parte verbod, maar die actie was dus voorbarig machtsvertoon zonder genoeg bewijs, blijkt uit het nieuwe arrest.

"Het hof komt daarom tot de conclusie dat tussen partijen niet vast staat dat [Van Amerongen] de litigieuze uitwerkingenboeken zelf op internet heeft openbaar gemaakt, waardoor evenmin vast staat dat hij op die wijze inbreuk heeft gemaakt op de auteursrechten van Noordhoff c.s." aldus de rechters.

Hyperlink géén openbaarmaking

Want een hyperlink zelf is géén openbaarmaking, is de belangrijke constatering van het Hof. "Nu niet vast staat dat [Van Amerongen] de uitwerkingen zelf op internet heeft gezet en het evenmin door middel van bijzondere technische faciliteiten mogelijk maakte dat derden kennis konden nemen van de uitwerkingen maar slechts door een eenvoudige hyperlink de weg daarnaar wees, kan dit niet worden aangemerkt als openbaar maken in de zin van artikel 12 Aw."

Die conclusie is een kleine opsteker voor GeenStijl. Want afgelopen september oordeelde de rechtbank Amsterdam dat het linken door GeenStijl naar uitgelekte blootfoto's wel een zelfstandige openbaarmaking was, en dus inbreuk op het auteursrecht van Playboy. Die zaak is in beroep. Het Hof stelt nu echter vast dat een hyperlink, hoe uniek ook, géén openbaarmaking is.

Linken wel onrechtmatig

Dat linken naar illegale content onrechtmatig kan zijn, is in lijn met eerdere uitspreken van stichting BREIN tegen bijvoorbeeld Mininova en FTD. Maar daar ging het om 'grootschalige commerciële uitbating' van deze links, terwijl Van Amerongen een hobbysite onderhoudt met tips en links voor leerlingen.

Door te linken is Van Amerongen derden (in vergaande mate) behulpzaam bij het downloaden van de illegale content, en dat is "in strijd met de maatschappelijke zorgvuldigheid" en dus onrechtmatig, vindt het Hof.

Auteursrecht maakt web kapot

Hiermee ondermijnt de rechter echter het fundament van het web, vindt ICT-jurist Arnoud Engelfriet. Dat de links van Van Amerongen uniek waren (de bestanden werden in eerste instantie niet door anderen gelinkt of door zoekmachines geïndexeerd) doet daar volgens Engelfriet niet aan af. "Volgens mij maakt élke hyperlink het eenvoudiger om iets te downloaden."

"Ik krijg steeds meer hoofdpijn van hyperlinkjurisprudentie. Misschien moeten we het maar gewoon simpel houden en vanaf nu bepalen dat er alleen gehyperlinkt mag worden met toestemming van alle betrokkenen. Goed, dan gaat het internet stuk maar vanuit het auteursrecht gezien lijkt niemand daarmee te zitten," aldus Engelfriet.