Facebook heeft de tijdlijn van zo'n 600,000 gebruikers bewust gemanipuleerd vanwege "wetenschappelijk onderzoek." In opdracht van wetenschappers liet het sociale netwerk bepaalde berichten wel of niet zien, om te onderzoeken of dat effect had op gebruikers.

Facebook manipuleerde tijdlijn van gebruikers voor 'onderzoek'

Voor het onderzoek liet Facebook bij bepaalde gebruikers alleen positieve berichten in hun tijdlijn zien, en bij andere gebruikers juist alleen negatieve. Daaruit bleek dat gebruikers die vooral positieve berichten zagen, over het algemeen vrolijkere berichten plaatsten.

Gemanipuleerd
Facebooks tijdlijn is geen chronologische volgorde van alles wat je vrienden doen, want dan zou de lijst met berichten niet meer bij te houden zijn. In plaats daarvan heeft Facebook complexe algoritmes om te bepalen wat jij in je tijdlijn ziet. De website schotelt je alleen de berichten voor die het denkt dat je graag wil zien. Dat gebeurt op basis van je interacties met anderen (zoals 'likes') of je chat-geschiedenis.

"Product verbeteren"
Facebook 'manipuleert' je tijdlijn dus aldoor, maar altijd "om het product te verbeteren" en om "jou als gebruiker de meest relevante content voor te schotelen." Nooit werd dat echter actief gedaan vanwege een onderzoek.

(Geen) toestemming
De situatie wordt nog eens erger, omdat Facebook stelt dat gebruikers wel degelijk op de hoogte zijn gesteld van het onderzoek. Er staat namelijk in de algemene voorwaarden van de website dat Facebook jouw data onder andere mag gebruiken voor wetenschappelijke proeven. Dat de algemene voorwaarden 32 pagina's telt en de meeste gebruikers die jaren geleden ooit achteloos hebben geaccepteerd, vindt het bedrijf niet relevant.

Kwalijke zaak
Niet alleen gebruikers zijn boos, maar ook uit academische hoek komt veel kritiek op het onderzoek. Met name het feit dat de proefkonijnen niet van tevoren zijn ingelicht wordt zowel Facebook als de schrijvers van de paper kwalijk genomen.

Facebooks reactie
Facebook snapt zelf weinig van de ophef. Volgens het bedrijf snijdt het mes van twee kanten, want ook de gebruiker zelf is bij het onderzoek gebaat. "We kunnen hiermee ook berekenen welke content we gebruikers het beste kunnen voorschotelen. Dat is dus ook voor de Facebook-gebruiker goed."

Toch zegt een van de onderzoekers wel te balen van de ontstane ophef. In een post op Facebook zegt hij dat de gebruikers best beter geinformeerd hadden kunnen worden.

Zijn algemene voorwaarden genoeg?
Onder privacy-experts woedt inmiddels ook de discussie wat bedrijven eigenlijk met je data mogen doen, en hoe ze gebruikers daarover moeten inlichten. Het lijkt voor iedereen duidelijk dat een kort zinnetje in ded 9,035 woorden tellende algemene voorwaarden niet genoeg toestemming is voor de gemiddelde gebruiker, maar voor de wet heeft Facebook zich daarmee goed ingediend. Is dat wel echt etisch?