De scheidsrechter uitschelden, vloeken langs de lijn, je tegenstander neerhalen. Polderdandy Jort Kelder waagt zich vanavond – onder andere – aan een potje voetbal.

Voor het vierde jaar op rij onderzoekt Jort Kelder de verschillen tussen oud en nieuw geld, op zoek naar etiquette en tradities. Dat betekent dus dat Nederland al voor vier seizoenen Hoe heurt het eigenlijk? elite in huis heeft. Wie had dat gedacht? Jort: "Aan onderwerpen geen gebrek, er is meer dan genoeg adel en nog meer koude kakkers. Maar er is hier wel een tekort aan extremen, aan de echte dandy’s. Ik kom net terug uit Schotland, waar die typische jonkheren en baronnen nog rondparaderen. Zoals de Nederlandse kasteelheer Paul Veenhuijzen. Een uiterst aimabele en vermakelijke gastheer die de omvang van zijn zestiende-eeuwse Schotse kasteel nooit kan noemen: ‘Ik heb 42 open haarden, hoe groot het is, weet ik niet’. Die paradijsvogels mis ik in Nederland. Hier moet je bij de middenmoot horen, mag je vooral niet opvallen. Mijn kledinglijn JORT bestaat uit kleding met klasse: de flamboyante geruite broek, de stijlvolle blauwe blazer, de elegante lange overcoat. Ze lopen in Nederland een stuk minder. Nederlanders durven het niet. Opvallen is geen verdienste, maar een kras op je cv.”

Jort Kelder in de PC Hooftstraat
Toch treft Jort dit seizoen nogal wat exorbitante types. In het Vondelpark in Amsterdam, bijvoorbeeld, waar zich vanuit het niets een soort jaren 1820-tafereeltje afspeelt. "Tijdens het rijtuigenevenement rijden oude families in aangespannen wagens door het park. Die rijtuigen – waag het niet om koets te zeggen! – brengen nogal wat etiquette met zich mee. Van hoe een dame instapt en hoe je elkaar begroet tot wat de koetsier op de bok draagt. De mensen in het park keken op: wat zijn dit voor zonderlingen? Mij kunnen ze ook al niet plaatsen. Het ene moment loop ik door de PC Hooftstraat en nu rijd ik opeens in een koets. Rijtuig! Maar daar ben ik alleen maar blij mee. Ik ontmoette er een jongeman wiens overgrootvader ooit voor één gulden het Vondelpark – dat op dat moment nog particulier bezit was van een aantal vooraanstaande families – aan de stad gaf: Christiaan Pieter van Eeghen. De Van Eeghens is meerdere keren een adellijke titel aangeboden, maar ze bedankten keer op keer. Ze komen uit een rijk koopliedengeslacht en zijn doopsgezind. Doopsgezinden houden niet van pochen. Dat hoor ik veel over adellijken: ze pochen niet en willen iets terugdoen voor de maatschappij. Nog steeds geeft Handelshuis Van Eeghen twintig procent van de winst weg.”

"Hier is voetbal een social event"
Je verwacht het niet bij de ultieme volkssport waar de hooligans hoogtij vieren en je er zonder getatoeëerde armen niet bij hoort, maar ook de elite vindt voetbal een leuk spelletje. "Bij De Haarlemsche, de oudste voetbalclub van Nederland, waar oud-leden nog het clublied inzetten, keurig in het gelid. Je hoeft niet van adel te zijn, maar wel netjes genoeg om langs de ballotagecommissie te komen. Oud-bestuurders zitten nog pijprokend op de tribune en ze drinken geen bier, maar witte wijn. Hier zie je nog tradities, oud geld en klassen, de sport is bijzaak, het is een social event. En dat vind ik ontzettend leuk, Nederland is al zo vlak. Ik ergerde me tijdens het WK voetbal zo aan de schwalbes, het uitschelden en al die andere aanstellerij. Onze stervoetballers vertoonden weinig gentlemangedrag en waren op dat veld een slecht voorbeeld voor de nieuwe generatie. Wat mij betreft, mogen ze zich wat hoffelijker gedragen. Heb je een voetballer ooit wel eens excuses zien maken? Maar in Hoe heurt het eigenlijk? brengen we alles met een knipoog, het is ook lachen en keten. Eerlijk is eerlijk: gezag moet je verdienen, daar word je niet mee geboren. Je verheven voelen boven de rest, omdat je betovergrootvader ooit iets heeft bereikt, is niet oké.”

Hoe heurt het eigenlijk: 20 november, 21:35, NPO 1. Bekijk hier nog eens het felle debat tussen Jort Kelder en Pieter Storm aan tafel bij De wereld draait door: