Minister Plasterk ondersteunt doodvonnis Concertzender



Minister Plasterk (PvdA) ondersteunt feitelijk het doodvonnis van Concertzender als publieke landelijke zender, dat eerder door de Raad van Bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep (NOS) is uitgesproken. Dit blijkt uit antwoorden op kamervragen van D66 en de SP die de PvdA-minister van Media en Cultuur naar de Tweede Kamer heeft verstuurd. In de optiek van de minister zou het zo zijn dat er ‘voldoende continuiteit’ van het aanbod zoals dat nu door de Stichting Concerttzender wordt verzorgd is, middels profielen van drie themaradiokanalen die door de VPRO verzorgd zullen worden. Het gaat om Radio 4 Eigentijdse Muziek, Young Professionals Klassiek en Young Professionals Jazz & Wereldmuziek, waarbij een jaarbudget van 300.000 euro beschikbaar zal komen. Thans heeft de Concertzender een budget van 500.000 euro op jaarbasis. D66 en de SP pleitten in hun vragen juist voor continuiteit van Concertzender, maar de minister volgt deze lijn aldus niet.

De minister heeft in zijn beantwoording aangegeven dat de (landelijke) publieke omroep ‘ten principale niet een aanvullende rol heeft ten opzichte van commerciele omroepen’, met als gevolg overlap met commerciële omroepen en geen verplichting om alles te doen wat commercieel niet interessant is. Bovendien wijst de minister erop dat de publiele (landelijke) omroep zelf kan bepalen wat ze wel en niet wenst te doen voor het bedienen van kleine doelgroepen. Dit in antwoord op de vraag van SP-kamerlid Jasper van Dijk dat de publieke omroep als doelstelling zou moeten hebben om een programmering aan te bieden die commerciele zenders niet bieden,

Volgens Plasterk behoort het ‘zwaartepunt’ van het ‘terrein waartoe de programmering van Concertzender behoort’ op Radio 4 en Radio 6, ‘aangevuld met een aantal digitale themakanalen’, waarmee in de optiek van de minister ‘zo goed en doelmatig mogelijk uitvoering wordt gegeven aan zijn publieke taakopdracht’. Plasterk stelt zelfs dat de publieke omroep de genres die aandacht krijgen bij de Concertzender blijft aanbieden.

Dit is op 15 juli jl. door de directeur van de Concertzender excpliciet tegengesproken. Toen stelde Gusta Korteweg tegenover DutchMedia dat 85 % van de muziekstijlen van de Concertzender niet meer op welke wijze aan bod zal komen bij het einde van Concertzender. Er is tussen de publieke landelijke omroep en kabelaars als Ziggo en UPC nog geen overeenstemming over distributie van de digitale radiothemakanalen. Plasterk stelt dat de radiothemakanalen ook zonder contract via internet zullen starten op 1 december aankomende (streefdatum). Dit zou betekenen dat het einde van Concertzender met een maand is uitgesteld (oorspronkelijk 1 november). De digitale themaradiokanalen zullen overigens een aanmerkelijk kleiner bereik (kunnen) hebben dan Concertzender die landelijk via de digitale ether (DVB-T), analoge kabel en internet wordt verspreid. Concertzender zelve is overigens al jarenlang actief met meer dan 10 themaradiokanalen.

Achter het einde van Concertzender zit een verschil van strategie vanuit de wijze waarop cultuur en serieuze muziek gebracht dient te worden. De Raad van Bestuur van de Nederlandse Publieke Omroep alsmede diens zendermanagement en de minister van Media zijn van mening dat vooral op basis van marktaandelen geprogrammeerd dient te worden, waarbij hoofdgenres dienen te worden bediend. Concertzender die overigens zonder omroepverenigingen werkt, wil vanuit een inhoudelijke benadering serieuze muziek brengen, als ware het de doelstelling luisteraars muziek te laten ontdekken vanuit de kennis en kunde van diens makers. Minister Plasterk stelt met zoveel woorden dat hiervoor geen plek meer kan bestaan binnen de publieke omroep. Radio 4 en Radio 6 worden immers vanuit een marktaandeeldoelstelling gemaakt, waarbij louter binnen specifieke kaders mag worden geprogrammeerd.

Ook Radio 6 ontdoet zich van afwijkende muziekstijlen en ‘verengt’ aanbod; cultureel-litterair ‘De Avonden’ vooralsnog gehandhaafd

Radio 6 die zich wat muziek betreft heeft beperkt tot hoodzakelijk jazz en aanverwante stijlen is in een proces bezig om meer afwijkende stijlen van haar zender te verwijderen. Zo verdwenen eind augustus al o.a. Future Vintage (eclectische show met allerlei stijlen) en DJ Ishtar (euro-orientaals en wereldbeat); op 1 november zullen programma’s als Supplement, Dwarsplus (avant-garde pop), Folio, Tchongcast (wereldmuziek) en De Wissel (muzikale portretten) verdwijnen; op 1 januari verdwijnt naar verwachting ook Dwars (avant garde pop).

Volgens de tijdelijk zendermanager Bernard Kobes van Radio 6 is ook op deze zender “door de grote versnippering van muziekstijlen voor deze groep luisteraars niet interessant genoeg om lang te beluisteren.” De zendermanager gebruikt daarbij hetzelfde argument als de opheffing van Concertzender waarbij de drie nieuwe themakanalen plek zouden moeten geven aan verdwenen muziekstijlen.” Opvallend is overigens dat de zendermanager namens de Raad van Bestuur van de NPO stelt dat het cultureel-litteraire programma De Avonden “vooralsnog” een plek houdt op Radio 6, ook al ‘past deze niet in het zenderprofiel, ‘een plek nu is geen garantie voor een plek in de toekomst, hetgeen overigens voor alle programma’s geldt.’ Indien De Avonden zou verdwijnen, verdwijnt het enige cultureel-litteraire programma van de Nederlandse radio en zou in navolging van het uit de ether halen van wereldmuziek en een aantal culturele programma’s (van Radio 4 en Radio 5), deze uiteindelijk volledig zijn verdwenen. Met Radio 6 als ‘jazz-zender’ is jazz sinds 2006 uit de FM-ether verdwenen op Radio 4.