10 Kasım 1938 ATATÜRK'ÜN ÖLÜM ve ANMA GÜNÜ

[ADRESS34]

10 Kasım 1938 ATATÜRK'ÜN ÖLÜM ve ANMA GÜNÜ

Atatürk ün Son Günleri ve Ölümü

Mustafa Kemal Atatürk ün sağlık durumu 1937 yılından itibaren bozulmaya başladı.1938 başlarında Atatürk ün genel halinde başlayan iştahsızlık ve halsizliğe bir de burun kanamaları ve kaşıntılar eklendi. Vücudunun çeşitli yerlerinde durduk yerde kaşntılar meydana geliyor ve burun kanamaları güçlükle önleniyordu.Bu kaşıntıların Çankaya Köşkü ndeki karıncalardan meydana geldiği öne sürüldü ve köşk ilaçlamaya alındı,Atatürk de özel bir kür tedavisi için Yalova Termal e gönderildi..Termal Otel de,22 Ocak 1938 günü Atatürk ü muayene eden Dr.Nihat Reşat Belger, karaciğerden kuşkulandı ve Atatürk e siroz teşhisi koydu.Doktor Belger, Atatürk e mutlak surette perhiz yapmasını tavsiye etti. Atatürk, Termal Otel deki tedavisinie bir süre daha devam etti, ancak doktorların bütün itirazlarına rağmen 1 Şubat 1938 de tedaviyi yarıda bırakarak Bursa ya hareket etti.

Atatürk ün sağlık durumunun ciddiyet göstermesi hükümeti de telaşlandırdı.Başbakan Celal Bayar,Avrupa dan iki hekim getirilmesini önerse de Atatürk o günlerdeki Hatay meselesi yüzünden hastalığının dışarıda duyulmasının iyi olmayacağını düşündüğünü belirtti ve bunu reddetti. Türk doktorların kapsamlı bir muayene yapmasını kabul etti. Nihayet 6 Mart 1938 günü beş doktor Çankaya Köşkü nde Atatürk e bir konsültasyon yaptılar ve siroz hastalığı teşhisini yinelediler. Atatürk ün kesinlikle alkolü kesmesi gerektiğini ve yoğun çalışma temposunu biraz düşürmesini istediler. Atatürk bu önerilere olumlu yanıt verdi. Bu muayeneden bir süre sonra Başbakan Celal Bayar ın tavsiyesi üzerine Paris Tıp Fakültesi nden Prof.Dr.Noel Fissenger Ankara ya davet edildi. Fransız doktor Atatürk ü muayene etti ve diğer doktorların teşhis ve tavsiyeleriyle örtüşen bir tanı-tedavi ortaya koydu. Atatürk ün rahatsızlığı ve özellikle Avrupa dan doktor getirilmesi, dünyada geniş bir yankı buldu. Atatürk ün ölmek üzere olduğu ve siyasi mirasını kime bırakacağı yönündeki haberler üzerine Atatürk tüm dünyaya sağlıklı olduğunu göstermek istercesine 19 Mayıs 1938 günü Ankara Stadyumu nda halkın karşısına çıktı. O gün son defa Ankaralılar ın karşısındaydı,kutlamalar çok parlak geçti hatta o günün anısına Ankara Stadyumu nun adı 19 Mayıs Stadyumu olarak değiştirildi.

Atatürk hemen aynı gün törenden sonra Mersin e hareket etti.Daha sonra Adana ya geçti.Askeri geçit törenleri yaptırdı ve ordunun başında olduğunu herkese gösterdi. Yaptıkları işe yaramıştı, dış basında hastalık hatta "ölüyor" tarzı haberler kesildi. Fransızlar Hatay konusunda tüm şartları kabul ettiklerini bildirdiler. Ancak bu seyahat Atatürk ün hastalığını iyiden iyiye arttırmıştı. Atatürk 26 Mayıs 1938 günü son defa Ankara dan ayrıldı, İstanbul a hareket etti.

Atatürk, İstanbul da 1 Haziran 1938 den 25 Temmuz 1938 e kadar Savarona Yatı nda kaldı.Yaz sıcakları üzerine tekrar Dolmabahçe Sarayı na döndü. Bu arada Hatay sorunu da çözüldü ve Türk Ordusu temmuz ayı başlarında Hatay a girdi.
Atatürk ün karaciğerindeki rahatsızlık iyiden iyiye artmıştı,doktor Fissenger ve Türk doktorların tekrar yaptıkları muayeneler karında su toplanmaya başladığını gösteriyordu.

5 Eylül 1938 günü Atatürk vasiyetini yazdı ve bütün malvarlığını belirli şartlarla, genel başkanı olduğu Cumhuriyet Halk Partisi ne bıraktı. Kız kardeşine ve manevi çocuklarına, İsmet İnönü nün çocuklarına para yardımı yapılmasını belirtti. Ayrıca Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu na da belirli miktarlarda yardım yapılmasını istedi.

6 Eylül 1938 de Fransız doktor Fissenger üçüncü defa İstanbul a geldi. Atatürk ün karnında biriken su iyice artmıştı. O gün yapılan su alma işlemi ile Atatürk ün karnından tam 12 litre su alındı.18 Eylül 1938 de Başbakan Celal Bayar, Dolmabahçe Sarayı na geldi ve dört yıllık ekonomik plan dosyasını Atatürk sundu. Atatürk ülke ekonomisi için çok önem taşıyan projelerin gerçekleştirilmesi için Türkiye nin önünde en fazla üç yıl olduğunu, bir dünya savaşı çıkacağını ve bir an önce bu projelerin hayata geçirilmesini istedi.

Hastalık gitgidie ilerlemekteydi. Atatürk ün karnında yeniden su toplanmıştı. Ekim ayında yapılan bir işlemle bu su da alındı.İşlemin ardından 16 Ekim1938 günü öğleden sonra Atatürk ağır bir komaya girdi. Hükümet, ulusu Atatürk ün sağlık durumundan haberdar etmek için 17 Ekim1938 den itibaren Anadolu Ajansı aracılığı ile resmi tebliğler yayınlamaya başladı. Atatürk girdiği komadan 21 Ekim günü çıktı.Büyük Önder çok istemesine rağmen sağlık durumu elvermediği için 29 Ekim1938 günü Ankara da cumhuriyetin onbeşinci yıldönümü kutlamalarına katılamadı.Bayram nedeniyle Ankara da düzenlenen törenlerde Türk Ordusu na hitaben yazdığı bayram konuşmasını Başbakan Celal Bayar okudu.Atatürk ün hastalığı ve Dolmabahçe Sarayı ndan çıkamayışı bayrama hüzün düşürdü.29 Ekim akşamı Ankara dan dönen Kuleli Askeri Lisesi öğrencileri Dolmabahçe Sarayı önünden geçerken Atatürk e büyük sevgi gösterilerinde bulundular. Atatürk ün TBMM beşinci dönem dördüncü yasama yılını açış konuşmasını da 1 Kasım1938 de Başbakan Celal Bayar okudu. 7 Kasım1938 günü üçüncü ve son defa Atatürk ün karnından su alınması işlemi yapıldı. 8 Kasım1938 akşamı saat 19.00 da Atatürk doktoru Neşet Ömer İrdelp e bakarak "aleykümesselam" dedi ve son büyük komaya girdi.

9 Kasım günü ve gecesi bu ağır koma devam etti. Atatürk, 10 Kasım1938 perşembe sabahı saat 9 u 5 geçe, İstanbul Dolmabahçe Sarayı nda hayata gözlerini yumdu. Atatürk ün ölümü Türkiye yi yasa boğarken hemen ertesi gün toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi, Atatürk ün silah arkadaşı ve 1937 ye kadar başbakanı olan Cumhuriyet Halk Partisi Malatya milletvekili İsmet İnönü yü 348 milletvekilinin oy birliği ile Türkiye Cumhuriyeti nin ikinci cumhurbaşkanlığına seçti.

Atatürk ün naaşı 16 Kasım1938 günü Dolmabahçe Sarayı tören salonunda katafalka konuldu. İstanbul halkı Büyük Önder in önünden saygıyla geçti. Atatürk ün cenaze namazı 19 Kasım1938 günü Dolmabahçe Sarayı nda Diyanet İşleri Başkanı Prof.Dr.Şerafettin Yaltkaya tarafından Türkçe dualarla kıldırıldı. Aynı gün çok büyük bir kalabalıkla cenaze Yavuz Zırhlısı ile İzmit e oradan da aynı günün akşamı 20.30 da Ankara ya uğurlandı.Ertesi gün (20 Kasım1938)Ankara da başta Cumhurbaşkanıİsmet İnönü olmak üzere devlet erkanı tarafından karşılanan cenaze TBMM önünde hazorlanan katafalka konuldu.Ankara halkı Atatürk ün önünden saygı geçişlerini yaptı.21 Kasım1938 günü yabancı devletlerden gelenlerin de katıldığı çok büyük bir cenaze töreni ile Atatürk ün cenazesi Ankara Etnografya Müzesi ndeki geçici kabrine konuldu. Aynı günün akşamı Cumhurbaşkanıİsmet İnönü, Atatürk üzerine oldukça etkileyici bir radyo konuşması yaptı.



This image has been resized. Click this bar to view the full image. The original image is sized 743x453.

Atatürk ün ebedi istirahatgahı Anıtkabir in yapımına 1944 yılında başlandı.İnşaat aşaması oldukça uzun sürdü ve 1953 ylında tamamlanabildi.Ölümünden 15 yıl sonra 10 Kasım1953 te Atatürk ün cenazesi Ankara Etnografya Müzesi nden alınarak törenle Anıtkabir e getirildi ve toprağa verildi.




This image has been resized. Click this bar to view the full image. The original image is sized 2816x2112.

[tekniker10]

Ulu önderimizi saygıyla anıyoruz

SENI SEVIYORUZ

[abdurrahmanelt]

atam izindeyiz...