Opinie: ESPN door eredivisieclubs heilig verklaard
Het wordt met de dag duidelijker dat ESPN de eredivisieclubs stevig in een wurggreep heeft. En dit kan zelfs tot veiligheidsrisico’s zorgen.

Opinie: ESPN door eredivisieclubs heilig verklaard

Woensdagavond even voor half tien werd de bekerwedstrijd Feyenoord – Ajax voor de tweede keer gestaakt omdat een volslagen idioot – een voetbalsupporter kan je dit individu niet noemen – met een hard voorwerp een Ajax-speler verwondde. Nu is dit niet de plaats om het inhoudelijk over voetbal te hebben. Al laat ik deze woorden aan het einde van dit stuk ook even varen. Waarom? Omdat voetballers ook het goede voorbeeld moeten geven. En zelfs een leider van een elftal dat een aanvoerder hoort te zijn, juist zelf het meest slechte voorbeeld geeft.



Ik schreef op 23 maart een artikel met de titel ‘ESPN belangrijker dan veiligheid bekerkraker Feyenoord – Ajax?’. Aanleiding was het besluit om langs een zijde van het veld geen netten te plaatsen. De reden: de voetbalkijkers van ESPN konden de wedstrijd niet goed volgen toen enkele weken eerder bij de competitiewedstrijd van beide clubs in hetzelfde voetbalstadion De Kuip in Rotterdam rondom het gehele veld netten waren geplaatst. Toen gebeurde er niets, gisterenavond gebeurde er van alles. Volgens De Telegraaf werd zelfs met messen richting het voetbalveld gegooid. En zo blijkt dat elke letter van de titel van het eerder geschreven artikel niet – zoals sommige mij toebedeelden – overdreven maar juist de bittere waarheid was.



Om ESPN het voetbal op de beste manier in de huiskamer te brengen, werd een (te) groot risico genomen. Commercieel belang werd boven veiligheid van spelers gesteld. De commercials van ESPN en FOX waren belangrijker dan de veiligheid van Ajax-spelers. Dit werd nog duidelijker toen na een paar scheldwoorden van een Feyenoord icoon door een microfoon met een te korte kabel de wedstrijd gewoon werd voortgezet. KNVB, Feyenoord en Ajax hadden keihard moeten besluiten om de wedstrijd definitief te staken. Maar de voetbalbond en twee belangrijkste eredivisieclubs durfden dit niet. Naar de reden kan ik alleen maar gissen maar ik vermoed dat een voetbalzender met vier hoofdletters er deels mee te maken heeft.



Wanneer wordt een wedstrijd tussen twee belangrijke clubs waar live meer dan een miljoen mensen naar kijken definitief gestaakt? Nu is het een hard voorwerp. De volgende keer is het een mes die het beoogd doel raakt. Of nog wellicht nog erger. Want al in de tweede minuut van de wedstrijd bleek dat zelfs heel zwaar en in omvang groot vuurwerk een voetbalstadion binnengesmokkeld kan worden. Ik kan mij niet aan de indruk bevrijden dan als dit gebeurd was bij een wedstrijd uit de Keuken Kampioen Divisie waar enkele tienduizenden kijkers via ESPN live getuige van zijn dat de wedstrijd definitief gestaakt zou worden.



Waarom heeft ESPN blijkbaar een dergelijke macht over het voetbal? Het antwoord is simpel. Er drijft een schip vol euromuntjes voor de kust. ESPN wil bijna het dubbele voor de uitzendrechten van de eredivisie gaan betalen. Maar liefst 1,7 miljard euro in tien jaar tijd. En de eredivisieclubs verenigd in Eredivisie CV willen niet dat de kapitein van het schip vol met euromuntjes afmeert in een andere haven dan het hoofdkwartier Eredivisie CV en KNVB in Zeist. Blijkbaar hebben de clubs uit de Mickey Mouse competitie het geld van de geestelijke vader van het vrolijke muisje Walt Disney Company zo hard nodig om nog ridiculere transfersommen en salarissen voor en aan spelers te betalen dat veel waarden en normen over boord worden gegooid. Niet alleen veiligheid van werknemers van voetbalclubs – want dat zijn spelers – maar ook het uitsluiten van andere mediapartijen. Zo werd duidelijk dat mogelijke gegadigden als VodafoneZiggo (Ziggo/Ziggo Sport), Amazon (Prime Video), RTL (Videoland) en Viaplay bij het bieden op de uitzendrechten voor de periode na 2025 buitenspel zijn gezet omdat Disney (ESPN) blijkbaar tot volgend jaar zomer het exclusieve alleenrecht heeft om te onderhandelen over de aankoop van de uitzendrechten. Andere geïnteresseerde marktpartijen hebben zelfs geen idee waarop zij eventueel zouden kunnen bieden omdat zij geen biedingsbrief hebben ontvangen.



Waarom geen openbare aanbesteding? Het zijn namelijk alle Nederlanders die maandelijks via tv- of internetabonnement in de vorm van een eredivisiebelasting die meebetalen om ESPN overeind te houden. Zonder deze belasting heeft ESPN nu al onvoldoende geld – en dus bestaansrecht - om het huidige bedrag voor de uitzendrechten aan de eredivisieclubs over te maken. Laat staan als dit na 2025 bijna verdubbeld zou moeten worden. Als de overheid met belastinggeld iets wil laten uitvoeren dan is een openbare aanbesteding de gewoonste zaak van de wereld. Waarom heeft ESPN nu blijkbaar exclusieve onderhandelingsmogelijkheden? En dan heb ik het nog niet eens over mogelijke belangenverstrengeling omdat zowel Disney als Eredivisie CV en KNVB aandeelhouder zijn binnen Eredivisie Media & Marketing CV waarin op dit moment de uitzendrechten van de eredivisie zijn ondergebracht.



En zoals belooft nu even over de voetbalwedstrijd zelf. Natuurlijk moet het gedrag van ‘supporters’ die bier, stenen, aanstekers en zelfs messen richting het veld gooien in de scherpst mogelijke bewoordingen afgekeurd worden. Maar dit geldt ook voor het gedrag van Ajax-aanvoerder Dusan Tadic. Het gebaar dat hij maakte naar Feyenoord-aanvoerder Kökcü verwijzend naar een eerder vooraf aangekondigde korte stop in de wedstrijd om meespelende moslims in verband met ramadan de mogelijkheid te geven om iets te eten kan absoluut niet door de beugel. Zeker omdat KNVB, UEFA en voetbalclubs zich in woorden zo hard inzetten op het voorkomen van discriminatie en racisme. Het is ook op dit punt nu tijd voor geen woorden maar daden. Het harde voorwerp dat door een malloot vanaf de tribune werd gegooid raakte één speler. Tadic raakte met zijn verwerpelijke uiting een hele bevolkingsgroep.